Translate

Showing posts with label Değerlendirme. Show all posts
Showing posts with label Değerlendirme. Show all posts

31 October 2025

LONGUEIL AMATÖR TELSİZCİLİK BİTPAZARI 2025

Longueil (Montreal South Shore) Hamfest 2025



Biliyorsunuz bu blogda daha önce de yazmıştım, her yıl Ekim ayında Montreal adasının karşı kıyısında bulunan Longueil (Longöy) ilçesinde yapılan amatör telsizcilik şenliğine, yani Hamfest'e gitmeye çalışıyorum. Gerçi şenlik dediğime bakmayın daha çok bitpazarı etrafında bir buluşma oluyor ve yaklaşık benim tahminime göre 500 kadar, belki de girip çıkanların da hesabını yaparsak, 1000 kadar amatör telsizcinin, elektronik, bilgisayar ve audio meraklısının alışveriş yapıp sohbet ettiği bir yarım gün oluyor. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde gitmiş olduğum bazı hem Hamfest'lerdeki gibi teknik uygulamalarla ilgili söyleşi veya paylaşımların yapıldığı oturumlar vb. gerçekleşmiyor. Ancak yine de  gitmeyi seviyorum çünkü Kanada ölçeğinde oldukça büyük bir etkinlik ve hemen her girişimde mutlaka çok ilginç -ya da en azından bana öyle gelen- parçalar bulmayı başarıyorum. Bir defasında 2 amatör arkadaşla "tezgah" da açıp elimizdeki fazla malzemeleri satmış ve elbette kazandığımız parayı başkalarının fazla malzemelerine yatırarak geri dönmüştük :) Böyle bir imkan da mevcut. Nitekim elimde biraz malzeme birikti bunları kullanmayacağım için 2026'da yapılacak bit pazarında yine tezgah açmayı düşünüyorum. Kısmet.

Salona giriş 5 dolar satış için bir masa istiyorsanız sanıyorum 10 dolar gibi bir para ödemeniz gerekiyor. Girişte ödediğiniz bu ücret size bir de çekiliş kuponu için hak veriyor, sponsor firmaların bağışladığı ürünleri çekilişte kazanma şansınız olabiliyor. Bu yıl biletin son hanesi ile bir ödül kaçırdım, belki gelecek yıllarda bana da bir ICOM cihaz çıkabilir. Neyse bu çok önemli değil. 

Aslında Montreal, Amerika Birleşik Devletleri sınırına yalnızca 1 saat mesafede, yani 3-4 saat araba kullanarak ABD'nin doğu kıyısındaki en büyük hem fesllerinden biri olan NEAR-Fest gibi daha kapsamlı etkinliklere gitmek de mümkün, ama son gelişmelerden sonra Dayton'a gitmek de dahil olmak üzere ABD'ye turizm amaçlı gitmek fikrinden oldukça soğudum. Her neyse şimdilik Longueil bana yetiyor. Her yıl Ekim ayında bu bit pazarına gidiyorum ve oradan uzun Kanada kışı boyunca gerçekleştireceğim projeler için çeşitli malzemeler alıyorum. Genelde görünüş olarak çok kötü durumda olmayan fakat çoğu kişinin hurda deyip geçeceği cihazları almayı tercih ediyorum. Bu şekilde bütçemde bir delik açılmıyor, aldığım malzeme onarılamayacak durumda olsa bile "bunun aynısından Nasıl olsa bir tane daha çıkar, Bu da ona yedek parça olur" deyip kenara koyabiliyorum. Ama ciddi kasa hasarı, yanık kokusu, erimiş parçalar, korozyon gibi belirtilere dikkat ettiğim için şu ana kadar çalışır hale getirilemeyecek bir şeye para ödediğim pek olmadı. Bir de galiba yapmam gereken işlemler karmaşıklaştıkça öfleyip pöflemekle birlikte projelerden daha büyük zevk alıyorum. Zaten bir şey öğretmeyen proje bende hiçbir tat bırakmıyor.

Bu yıl tezgahların arasında gezerken önümüzdeki aylarda uğraşabileceğim iki güzel proje malzemesi buldum. Bunlardan bir tanesini bir tanesini 2-3 yıldır özellikle kolluyordum. Yaklaşık 30 yıl önce elime aldığım ilk amatör telsiz olan ICOM IC-2'nin Kuzey Amerika versiyonu ICOM IC-2AT. Bu cihazı bana yalnızca gençlik yıllarımı hatırlattığı için değil fakat aynı zamanda bugün bile kullanımı son derece keyifli, yalın ama sağlam ve işlevsel bir cihaz olduğu için çok severim. Ilgili blog yazımda okuyacağınız gibi bazı modifikasyonlarla cihaz 50 yıl sonra yeniden daha da kullanışlı bir el telsizi olarak hayat buldu. Son iki yıldır bit pazarında aynı amatörün neredeyse hurdaya çıkmış bir düzine kadar ev telsizini satmaya çalıştığını görüyor ama çok da dikkatli bakmadan dolaşmaya devam ediyordum. Bu yıl beklemekten sıkılmış bu amatöre masanın üzerinde duran ICOM-2AT için 8 Kanada doları teklif ettim, hiç duraksamadan "olur" deyince cihazı çantama attım. Anteni yoktu ama çok şükür onu da az ileride başka bir masanın altında durmakta olan ve üzerinde "bedava / alabilirsiniz" yazan bir karton kutudaki VHF anteni alarak hallettim. 

ICOM IC-2AT

Pazarda bulduğum ikinci proje malzemesi ise Leader marka tezgah üstü tipte bir FET multimetre idi (satıcı lambalı olduğunu sanıyordu). Aslında böyle bir ölçü aletine ihtiyacım yok ama zaman zaman bu tip cihazları da elden geçirmek, tamir etmek ve nadir de olsa kullanmak hoşuma gidiyor. Bazı durumlarda analog bir skalanın üstünde hareket eden galvanometre ibresin ibresini takip etmek durmadan dijital ekrandaki değişen rakamları takip etmekten çok daha kolay. Ille de böyle yapmak gerekiyor demiyorum ama en azından elimin altında analog bir seçeneğin bulunuyor olması hoşuma gidiyor. Bu ölçü aleti, elimde benzer türlü türlü laboratuvar gereçleri olan bir beyefendinin tezgahının altındaki bir karton kutuda duruyordu. Birçok kişi arabaya yükleyip getirdiği hantal ve eski aygıtları tekrardan götürüp bodruma ya da tavan arasına geri koymak istemediği için ne fiyat önerseniz kabul ediyor zaten... Bu şekilde Leader ölçü aleti de 80'li yıllara ait bir kısa dalga radyo rehberi ile birlikte 10 küsür dolara çantamı boyladı.

Leader LEM-73

Bunlardan başka dolaşırken gözüme şöyle kocaman etli bir soğutucu kestirmiştim. Kapanış saati geldiğinde satıcıya fiyatını sordum 10 dolar deyince hiç düşünmeden orada çantaya attım. Bugünlerde böyle hazır kesilmiş ve proje yapılmaya uygun alüminyum soğutucular çok pahalı. Bu aldığım soğutucu da aslında bir UHF kuvvetlendiricinin (900 MHz) soğutucusu. Soğutucu ile güzel bir zayıflatıcı yapmayı düşünüyorum (30-40 dB) kuvvetlendiriciyi de bir kenara koyarım durur. Oraya nasıl düşmüştür kim bilir. 

Bir de aslında yıllardır gönlümden geçirdiğim "keşke bir tane olsa" diye hasretiyle yandığım(!)  bir cihaza daha rastladım: HP 8640 sinyal jeneratörü. Tanıdığım bir amatör 150 Kanada doları gibi komik bir ücret karşılığı satışa çıkarmıştı (ufak tefek sorunları vardı ama hiçbiri halledilemez değildi). Ancak bir bir aletin boyutlarına baktım (kabaca mikrodalga fırın kadar ve 22 kg ağırlığında) bir de evdeki tezgahımın boyutlarını düşündüm. Arkasından, geçen yıl doğum günü hediyesi olarak bana gelen (sevgili eşim sağ olsun) ve sinyal jeneratörü olarak gayet makul biçimde işimi gören minyatür Spektrum Analizörü (TinySA) hatırlayınca bavul büyüklüğündeki HP'yi eve götürme fikrinden vazgeçtim. Parçalara ayırıp bunları ayrı ayrı satmak fikri de içimi acıttı dolayısıyla almadım.


HP 8640 Sinyal Jeneratörü

Yaesu FT-290 RII


Dolaşırken hoşuma giden bir parça da Yeasu'nun 80'li yıllardaki güzel el telsizlerinden biri olan FT 290R'ye rastlamak oldu. Bir paket sakız parası fiyat olunca Ttbii o da benimle birlikte evin yolunu tuttu. Pazarin son "bonusu" ise Micronta (RadioShack) marka bir SWR metre oldu. Elimde olmayan bir şey değildi ama örnekleyicisinin kutunun dışında olması (inline) manyetik Loop anten projelerinde yarar sağlayabileceği için onu da ganimetlerim arasına kattım.

Bu yıl Longueil bitpazarında durum böyleydi. Daha fazla gevezelik etmeden sizi fotoğraflarla baş başa bırakayım.





























 

























10 March 2024

DİJİTAL MODLAR İÇİN WB2CBA USB SES KARTI VOX ARAYÜZ

Kısaca: WB2CBA tasarımı CM108AH tabanlı USB ses kartı VOX devresi; CAT arayüzü olmayan uSDX gibi QRP telsizlerde FT8, FT4 ve WSPR modlarını kullanmayı mümkün kılmaktadır.

Bu yazı, WB2CBA (Barbaros Aşuroğlu) tasarımı USB ses kartı VOX devresinin CM108AH tabanlı harici bir ses kartıyla kurulumunu ve uSDX QRP telsizle WSPR modunda kullanımını ele almaktadır. CAT arayüzü olmayan telsizlerde FT8, FT4 ve WSPR gibi dijital modları kullanmak isteyenler için düşük maliyetli ve yapımı kolay olan bu devre; PTT kontrolünü bilgisayarın ses çıkışındaki sinyal seviyesine göre otomatik olarak gerçekleştirmektedir. Devre şeması, parça listesi, toprak döngüsü ve PTT gerilim sorunlarının giderilmesi ile 200 mW ile 5 W arasındaki WSPR performans karşılaştırması kapsanan başlıca konular arasında yer almaktadır.



WB2CBA USB SES KARTI VOX
Delikli pertinaksa çirkin montaj, ilk hali


Click on the link to read this article in English



WB2CBA'nın Dijital Modlar İçin Ses Kartı Temelli VOX Devresi

Bu devreyle ilgili olarak -çok iyi çalışıyor olması ve yapımının çok kolay olması dışında- anlatabileceğim neredeyse hiçbir şey yok. Devrenin tasarımını yapmış olan sayın Barbaros Aşuroğlu'nun (WB2CBA) hep yapım, hem de kullanımla ilgili son derece ayrıntılı açıklamalarını Antrak'ın web sitesinde elektronik projeleri sayfalarında bulabilirsiniz. Devre, dışarıdan USB bağlantı ile bilgisayarlara takılacak şekilde üretilmiş bir ses kartıyla, bunu ses giriş ve çıkış konektörleri üzerinden telsize bağlamaya yarayacak birkaç parçadan oluşuyor. CAT kontrolü olmayan -örneğin uSDX ya da kendi yapımınız bir QRP- telsizlerle dijital modlarda haberleşme yapmak için son derece ekonomik bir çözüm.

Benim aslında dijital modlarla pek aram yok, hele hele FT4, FT8 gibi 'karşılıklı görüşme' kabul edilmeyen modlar beni sıkıyor. Bu bir zevk ve tercih meselesi ancak bu teknikler bana hiçbir operatörlük becerisi gerektirmiyormuş gibi geliyor ve kendimi işe yaramaz hissediyorum. Başka yazılarımda da belirtmiş olduğum gibi, bir çalışma öğrenme ve emek gerektirmiyorsa benim için ilgi çekici değil. Dolayısıyla bu modları haberleşme için kullanmıyorum, bir tek uygulama hariç: WSPR. Barbaros Bey'in bu devresini yaparken de aklımda FT8 vb. yapmak değil, uSDX ile WSPR yapmak vardı. 

WB2CBA Wifi Bağlantılı WSPR Devresi
Yine WB2CBA tasarımı olan WSPR vericim. WiFi ile evdeki modeme bağlanıp
Internet üzerinden bir sunucudan saati güncelliyor ve 4 dakikada bir mesaj gönderiyor.


Aslında birkaç yıldır elimdeki WSPR vericisini dönem dönem çalıştırıyordum ama merak ettiğim iki konu vardı, bir tanesi çıkış gücünü arttırırsam ne olacağı, diğeri de yalnızca gönderme değil alma da yapsam ne kadar istasyonu duyabileceğimdi. uSDX'ime bağlamak üzere bu devreyi yapıp denemeye karar verdim. Gücü 250 mW'tan 5 W'a çıkarınca nerelere erişeceğimi merak ediyordum. Bir de acaba beni duyup mesajımı çözenlerin acaba ben ne kadarını duyabilecektim?


VOX Devresinin Bileşenleri ve Yapımı

WB2CBA USB SES KARTI VOX Devre Şeması
USB Ses Kartı vox'un devre şeması



Yapımla ilgili olarak söylenebileceğim çok fazla şey yok. Yukarıdaki şemaya bakarsanız parçaların son derece kolay bulunabilir olduğunu göreceksiniz. Özel olarak bulup edinmeniz gereken tek parça, CM108AH entegre devresiyle yapılmış USB ses kartı. Ben aşağıda fotoğrafını göreceğiniz tipi kullandım, bunu Internet üzerinden gönderi ücreti dahil 3-4 ABD Dolarına edinmeniz mümkün. Barbaros Bey bu ses kartını üzerine monte etmek üzere bir de devre kartı tasarlamış ancak ben delikli pertinaks üzerinde onun montajına benzer bir biçimde bağlantıları yaptım. Elbette hazır baskı devre gibi şık olmadı ama aynı işi görüyor.

CM108AH USB Ses Kartı
Benim kullanmış CM108 tümleşik devreli harici ses kartı




WB2CBA USB SES KARTI VOX delikli pertinaks kart üzerinde
Delikli pertinaksa çirkin montaj, ilk hali



Yapım Sonrası Çalıştıma, Püf Noktaları ve Bazı Olası Sorunların Çözümleri

Devrenin yaptığı iş, bilgisayarın ses çıkışında belirli bir seviyede işaret görüldüğünde telsizin göndermeye geçmesini sağlamak. Bunu da işareti kuvvetlendirip düzelttikten sonra bir FET transistörün 'gate' bacağına uygulayarak yapıyor. Telsizin PTT girişine bağlı olan transistör, iletime geçtiğinde gönderme ve toprak uçlarını kısa devre ettiriyor. Aynı anda yanan kırmızı bir LED de bize "PTT'nin toprağa çekildiğini" gösteriyor. Ters yönde ise, telsizden gelen ses işareti bir ayarlı dirençten geçtikten sonra bilgisayara giriyor. Kulağa basit geliyor ama ben monte ettikten sonra devreyi hemen çalıştıramadım ve bir süre uğraştım, nedenlerini özetlemeye çalışayım:

  • uSDX'in PTT ucundaki pozitif gerilim anlayamadığım bir nedenden tam olarak sıfıra çekilemiyordu (0.2 V civarında kalıyordu) ve transistör iletime geçemiyordu. Bu nedenle telsizden devremize gerilim gelmesini engelleyecek biçimde bir diyot takana kadar sorunu gideremedim. Dikkat: Bu diyot devrenin özgün şemasında yok ve kendisine sorduğumda Barbaros Bey de böyle bir ekleme yapmaya gereksinim duymadığını belirtti. Yani sorun benim devremde ya da telsizle olan bağlantılarda olabilir.
  • Yukarıdaki sorun hallolduktan sonra bu defa da şöyle bir durum oluşmaya başladı: Telsizin ses çıkışına devreden gelen konnektörü taktığımda transistör iletime başlayıp telsizi göndermeye geçirtiyordu. Yine telsizden devreye gelen kablonun ucuna bir diyot koyarak bunu da hallettim. Sorunun toprakla (şase) ilgili olduğunu düşünüyorum, muhtemelen bir "ground loop" oluşuyor, geçmemesi gereken bir yerden akım geçiyor. Aslında en sağlıklısı bu vox devresi ile telsizin arasındaki bağlantıyı bir opto-kuplör ile yapıp elektriksel bağlantıyı kesmek ama unutmamak gerekir ki bu devre mantık ve yapı olarak basit olmak üzere tasarlanmış. İki diyotla çalıştırabiliyorsak, öyle devam edeceğiz :)
  • Yaşadığım üçüncü sorun, yazılım tarafındaydı. Deneme yanılmalarla anladım ki bilgisayarımdan çıkan ses işaretinin düzeyi, transistörü iletime geçirmeye yetmiyordu. Bilgisayarın ses ayarlarıyla ne kadar uğraştıysam da sorunu çözemedim. Sonunda anladım ki kullandığım WSJT-X yazılımında arayüzde sağ taraftaki dikey kayar butonla ayarlamadan düzeyi gerektiği kadar yükseltmek mümkün olmuyor. O ayarı da telsizin göndermeye geçtiği ilk noktada bıraktım. Bu arada alma ayarıyla ilgili bir şey de belirteyim; bu ayarı da telsize anten bağlı değilken 30 dB olacak biçimde yapmak gerek. 


WB2CBA USB SES KARTI VOX ile telsiz arasına diyot
Telsizle transistörün drain bacağı arasına eklediğim diyot



WB2CBA USB SES KARTI VOX ve uSDX telsiz
Sonunda devre sorunsuz çalışıyor


WB2CBA USB SES KARTI VOX ve WSJT*X ayarları
Soldaki giriş düzeyini 30-40 dB olarak, sağdaki çıkış düzeyini ise hemen üzerindeki
'tune' butonuna basıp telsizin göndermeye geçtiği en düşük yerde bırakmak gerekiyor.


Sonuç ve Bazı Gözlemlerim


Bu şekilde yaptığım devreyi bir süre WSPR modunda kullandım (hatta biraz FT8 ve FT65 de yaptım). Gördüm ki:
  • 200 mW ile 5W çıkış gücü arasında 14 dB gibi büyük bir fark olmasına karşın eriştiğim istasyonların bana olan uzaklığında çok büyük bir fark görmedim. Bana göre doğu tarafından bir örnek vereyim: 200mW ile en fazla Avusturya'dan duyuluyordum. 5W ile İtalya'dan, Balkanlar'dan ve bir defasında da Türkiye'den duyuldum. 
  • Duyabildiğim istasyonların ise tahmin ettiğim gibi erişebildiklerimden kat be kat az olduğunu gördüm. Zaten birinci kat penceresinden garaj tentesine çekilmiş 10 m'lik bir tel ile de bundan fazlasını beklemiyordum. 
Bu sonuçlar da zaten bilinen gerçekleri bir kez daha doğruluyor:
  • SSB, AM gibi modların aksine CW veya -seviyorsanız- dijital modlarla her zaman daha uzaktan duyuluyorsunuz. 
  • Daha yüksek güç yerine (100 W ve üstü) daha iyi bir antene yatırım yapmak gerek.
Son bir nokta: Yukarıda andığımız dijital modlarda çalışabilmek için bilgisayarınızın saatinin doğru olması gerekiyor. Benim yaptığım gibi WSJT-X yazılımını kullanacaksanız, Internet üzerinden belli aralıklara bir sunucuya erişip bilgisayarınızın saatini yeniden ayarlayan bir yazılıma daha gereksiniminiz olacak. Ben BktTimeSync yazılımından yararlandım.

Dijital modlara masrafsız ve zevkli bir imalatla giriş yapmak isteyenler için son derece güzel bir devre. Uygulayacak amatörlere başarılar diler, Barbaros Bey'e de bir kez daha teşekkürlerimi sunarım.


SSS — Sıkça Sorulan Sorular


1. WB2CBA USB Ses Kartı VOX devresi ne işe yaramaktadır?

Basitçe söylemek gerekirse, bilgisayarı telsizle konuşturulmaktadır. Bilgisayardan gelen ses sinyali belirli bir seviyeye ulaştığında devre, telsizi otomatik olarak göndermeye geçirmektedir. CAT arayüzü olmayan telsizlerde — örneğin uSDX veya ev yapımı bir QRP telsizde — FT8, FT4 ya da WSPR gibi dijital modları kullanmanın en pratik ve ucuz yollarından biri olarak öne çıkmaktadır.

2. Hangi USB ses kartı kullanılmalıdır? CM108 zorunlu mudur? 

Tasarım CM108AH yongasını temel almaktadır ve bu yongalı kartlar internetten çok düşük bir maliyetle kolayca bulunabilmektedir. 

3. PTT gerilimi sıfıra inmiyor, telsiz göndermeye geçmiyor — ne yapılmalıdır? 

Bu sorun özellikle uSDX'te karşılaşılmaktadır: PTT ucunda 0,2 V civarında bir kalıntı gerilim kalmakta ve transistör iletime geçememektedir. Çözüm şaşırtıcı derecede basittir — telsiz ile transistörün drain bacağı arasına tek bir diyot eklenmesi yeterli olmaktadır. Orijinal şemada bu diyot bulunmamaktadır; ancak söz konusu gerilim sorunu yaşandığında işe yaradığı görülmektedir.

4. Ses kablosunu takar takmaz telsiz göndermeye geçiyor — bunun sebebi nedir? 

Büyük ihtimalle bir ground loop, yani toprak döngüsü sorunu yaşanmaktadır. Telsiz ile bilgisayar arasında olmaması gereken bir yerden akım akmaktadır. Telsizden gelen kablonun ucuna bir diyot eklenmesi sorunu çözmektedir. Daha kalıcı ve temiz bir çözüm için opto-kupler kullanılması düşünülebilmektedir; ancak devrenin özünde basitlik yattığından iki diyotla işin üstesinden gelinebiliyorsa bu yöntemde kalmak mantıklı olmaktadır.

5. WSJT-X'te ses seviyesi bir türlü yetmiyor — ne yapılmalıdır? 

Arayüzdeki yatay kaydırıcıyı sonuna kadar açmak çoğu zaman yetmemektedir. Sağdaki dikey kaydırıcı, telsizin göndermeye geçtiği en düşük noktada bırakılmalıdır. Alış seviyesi için ise anten bağlı değilken 30 dB iyi bir başlangıç noktası olmaktadır. Biraz deneme yanılma gerektirmektedir ama bir kez bulununca sabit kalmaktadır.

6. Bu devre hangi telsizlerle çalışmaktadır? 

PTT girişi olan her HF telsizde çalışması beklenmektedir. Asıl hedef kitle, CAT kontrolü bulunmayan uSDX, ev yapımı QRP telsizler ve benzer modellerdir. CAT arayüzü olan ticari bir telsiz kullanılıyorsa yazılım üzerinden PTT kontrolü daha pratik bir yol olmaktadır.


Linkler

WB2CBA'nın özgün yazısı: Buraya tıklayın


YASAL UYARI

Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler (metin, görsel, tasarım, doküman ve diğer tüm materyaller) aksi açıkça belirtilmediği sürece Çağlar Akgüngör’e aittir ve telif haklarıyla korunmaktadır.

İçerikler; arama motorları, önbellek kayıtları veya başka herhangi bir teknik yolla erişilmiş olsa dahi, yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, alıntılanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya herhangi bir amaçla kullanılamaz.

Bu web sitesinin kullanımı, kullanıcıya içerikler üzerinde herhangi bir hak veya lisans vermez.


30 April 2022

KENT ÇİFT KOLLU MANİPLE (KİT)

Kent çift kollu maniple, amatör radyo dünyasında CW (Mors kodu) operatörleri için tasarlanmış klasik bir iambic manipledir. Bu yazıda kitin yapısı, montaj süreci ve kullanım özellikleri ele alınmaktadır. Özellikle CW iletişiminde hassasiyet, ergonomi ve tepkime süresi açısından sunduğu avantajlar incelenerek, hem yeni başlayanlar hem de deneyimli amatör telsizciler için neden tercih edildiği açıklanmaktadır.


Kent Iambic çift kollu mors maniplesi

You can read the English version of this article here.


Neden çift kollu (iambic) bir maniple aramaya başladım?

Radyo amatörlüğüne başladığımda çok özendiğim, ancak geçen yıllar içinde ciddi olarak uğraşmak fırsatını bulamadığım telsiz telgrafı öğrenmek için nihayet bu yıl fırsat buldum. Üç ay boyunca, CW Ops klübünün gönüllü öğretmenler aracılığılıyla internet üzerinden ücretsiz sunduğu 'CW Akademisi'ne devam ederek telgrafçılığımı başlangıç düzeyine getirebildim. 

Bu kursa başlarken niyetim, kendi yapmış olduğum tek kollu 'çırpma' manipleyi kullanmaktı. Ancak verilen tavsiyelerden birinin 'ciddi olarak CW çalışacaksanız, işin başından çift kollu çırpma manipleye alışın' olduğunu görünce, klüpten bir arkadaşın Bencher BY-2 maniplesini ödünç aldım ve derslere Bencher ile devam ettim. Buraya bir not düşeyim, bu marka 45 yıldır var ancak artık Vibroplex markasının altında yaşamaya devam ediyor. K.Amerika'da en sık görebileceğiniz maniple de herhalde budur, bitpazarlarında 50-60 USD gibi fiyatlara bulmak mümkün. 


Bencher çit kollu iambic mors maniplesi - QST magazine 1978
QST, Mayıs 1978: Bencher manipleleri, W8FYO tasarımı
temel alınarak 1977'den bu yana üretiliyor


Bencher: tüm bitpazarlarının baş gediklisi

Üç ay boyunca neredeyse her gün kullandığım bu manipleyle ilgili görüşüm, ayarlanmasının çok güç bir maniple olduğu. Uzunca anlatmak istemiyorum ancak şu sayfada da görebileceğiniz gibi, temas noktaları diğer çifli maniplelerdekinin aksine iki yanda değil, önde, ve yaylarla yerinde tutulan birer 'dirseğin' sonundaki sivri uçlu vidaların, karşılık gelen yuvalara hafifçe ilerı-geri hareketiyle işliyor. Bu mekanizmayı ayarlayabilmek için yayların gerginliğini ve dirsek biçimli parçaların konumunu değiştiren vidaları sıkıp-gevşetmek gerekiyor. Temas noktalarındaki ara boşluğu ayarlamak için de iki vidayı saat yönünde veya aksine döndürmek lazım. Ben ne kadar uğraştıysam da konforlu bulduğum bir ayar konumu elde edemedim ve genel olarak pek de kullanışlı bulmadım bu manipleyi. 

Diğer yandan Bencher'la geçirdiğim üç ay, bu tip bir manipleden ne beklediğimi netleştirmeme de olanak verdi. Şu dört özelliğin benim açımdan öncelikli olduğuna karar verdim:

  • Mekanizmada yumuşaklık: Fazla enerji sarfetmeden, sert hareketlere gerek olmadan parmağımın baskısını temasa dönüştürebilme ve kolların hızlı geri dönüşü
  • Hızlı ve kolayca ayarlanabilme: Gerekirse görüşme sırasında bile ayarlanabilir olması bir artı
  • Dayanıklılık: Fiyatı biraz tuzlu bir malzeme olacağı için makul bir işçilik kalitesi, yedek parça bulabilmek olanağı
  • 'Oturaklılık' / hacim: Maniple kullanırken masanın üzerinde hareket etmeyecek kadar ağır ancak çok yer kaplamayacak kadar küçük olmalı

Diğer alternatifler ve Kent Manipleleri

Kursu tamamlamama yakın, biraz da kendimi ödüllendirmek için, internetten maniple aramaya başladım. Bazı markaları kalitelerine rağmen (Begali) bütçemin üzerinde oldukları için eledim, 'arazi tipi' olarak nitelendirilebilecek olan küçükleri de (örneğin Bamatech) bir kenara bıraktım. Sahada pekala üç boyutlu yazıcıdan çıkma parçalarla yapılmış basit bir maniple de kullanılabilirdi. Geriye kalan adayları da kullanıcı sayısı / olumlu puan oranına göre sıraya dizince, çok da seçenek kalmadı. Önce fiyatı cazip gelen bir Amerikan maniplesine yöneldim (AMM) ama posta ücreti neredeyse manipleninkine yakın çıkınca, bütçemi de biraz arttırıp Kent Manipleleri'nin çift kollu çırpma maniplesinde karar kıldım. 

Kent aslında bir İngiliz imalatçı olduğu halde, Birleşik Krallığın AB'den ayrılmasından sonra vergi ve diğer konulardaki avantajlarını sürdürebilmek için Almanya'ya taşınmış. Dolayısıyla manipleler artık Almanya'da üretiliyor ve size de DHL ile gönderiliyor. Maniplenin tüm parçaları pirinç, taban ise çelik. Kollar rulmanlar üzerine oturduğu için sürtünme çok az, geri getirme için yay kullanılmış olmasına rağmen geri dönüşler hızlı ama genel olarak mekanizma yumuşak ve kullanımı rahat. Temas noktaları gümüş kaplı. Temas aralığı ve kolların sertliği dışında yapılacak bir ayar yok, onlar da kolaylıkla yapılabilsin diye büyük tırtıklı başlıkları olan vidalar kullanmışlar, tornavida ya da Allen anahtarı gibi bir alete ihtiyacınız yok. Ayrıca sağ ve sol taraf bağımsız ayarlanabiliyor.

Bu manipleyi satın almanın bir avantajı da isterseniz kit halinde alıp kendiniz monte edebilmeniz. Hem merak ettiğim, hem gümrükte takılma olasılığını azaltacağı, hem de maliyeti biraz düşürüceği için ben de kit olarak edinmeyi tercih ettim. Siparişi verdikten yaklaşık üç hafta sonra paket elime geçti. Özel bir ayar vb. gerektirmediği için, yaklaşık bir saatte montajı tamamladım. Manipleyi yaklaşık 3 aydır kendi yaptığım keyer ile kullanıyorum ve çok memnunum, büyük olasılıkla uzun yıllar da kullanacağım.

Kent çift kollu iambic mors maniplesi kit versiyonu

Kent çift kollu iambic mors maniplesi kit versiyonu ana blok parça

Kent çift kollu iambic mors maniplesi kit versiyonu ana blok ve içinde rulmanlar


Kent çift kollu iambic mors maniplesi kit versiyonu tabana montaj yapılmış

Kent çift kollu iambic mors maniplesi kit versiyonu montaj tamamlanmış
Montajın tamamlanmış hali, sonradan kollardaki bakelit
 parçaları uçları aşağıya dönük olarak taktım



SSS

1. İambik maniple nedir?
İambik maniple, CW (Mors kodu) iletişiminde kullanılan çift kollu bir anahtardır. Nokta ve çizgilerin hızlı ve ritmik şekilde üretilmesini sağlar.

2. İambik kelimesi ne anlama gelir?
“İambik” kelimesi şiirde kullanılan bir ritim teriminden gelir ve “zayıf-güçlü” vurgu düzenini ifade eder. Mors kullanımında bu, ritmik sinyal üretimini temsil eder.

3. İambik maniple nasıl çalışır?
Bir kol nokta (dit), diğer kol çizgi (dah) üretir. İki kola aynı anda basıldığında cihaz otomatik olarak sırayla nokta ve çizgi üretir.

4. İambik maniple ile düz anahtar arasındaki fark nedir?
Düz anahtar tek tuşla manuel sinyal üretir. İambik maniple ise elektronik keyer ile birlikte çalışarak daha hızlı ve düzenli sinyal gönderimi sağlar.

5. İambik kullanımın avantajları nelerdir?
Daha az el yorgunluğu, daha yüksek hız, daha düzgün zamanlama ve daha verimli Mors gönderimi sağlar.

6. İambik maniple yeni başlayanlar için uygun mu?
Evet, ancak alışmak biraz pratik gerektirir. Doğru öğrenildiğinde uzun vadede daha verimli bir kullanım sunar.

7. İambik maniple kullanmak için ek devre gerekir mi?
Evet. İambik maniplenin düzgün çalışması için genellikle bir elektronik keyer (Mors üreteci) gereklidir.


Bağlantılar

Kent manipleleri, üreticinin web sayfası: buraya tıklayınız
GW6ITJ'nin değerlendirmesi: buraya tıklayınız
Başka bir değerlendirme: buraya tıklayınız
Maniple tabanına 3.5 mm soket eklemek için bir modifikasyon: buraya tıklayınız



YASAL UYARI

Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler (metin, görsel, tasarım, doküman ve diğer tüm materyaller) aksi açıkça belirtilmediği sürece Çağlar Akgüngör’e aittir ve telif haklarıyla korunmaktadır.

İçerikler; arama motorları, önbellek kayıtları veya başka herhangi bir teknik yolla erişilmiş olsa dahi, yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, alıntılanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya herhangi bir amaçla kullanılamaz.

Bu web sitesinin kullanımı, kullanıcıya içerikler üzerinde herhangi bir hak veya lisans vermez.