Translate

14 November 2026

BİR SOĞUTUCU, BİR DİRENÇ, RF SUNİ YÜK (DUMMY LOAD) YAPIMI

Bu yazıda, hurda bir RF modülünden çıkan alüminyum soğutucu ve flanşlı bir seramik dirençle      50 Ω’luk bir RF suni yükü (dummy load) nasıl yaptığımı anlatıyorum. 1–500 MHz aralığında 1,2:1’in altında SWR veren bu suni yükün yapım aşamalarını aşağıda okuyabilirsiniz. Video anlatı için Youtube kanalıma bakabilirsiniz.


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
100 Watt RF giriş için uygun kabul ettiğim yeni suni yüküm


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Alt kapak


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Üstten görünüş


K.Amerika'ya gelirken yanımda getiremediğim malzemelerden (sanki hangi birini getirebildim ki?) bir tanesi de 200 Watt'lık RF suni yüktü (dummy load). Daha sonraları bulabildiğim malzemelerle "hiç yoktan iyidir" diyerek iki tane dummy load yaptım. Bir tanesi 1000 Ohm'luk, 2W'lık 20 tane dirençten oluşuyordu. Diğeri de bir ağabeyimin hediyesi olan 50 Ohm, 50W'lık dirençten yapıldı (CO2 lazer kesicilerde kullanılan cinsten). Uzun bağlantılar yapmak zorunda olduğum için 30 MHz'in altında bile endüktif etkiler başgösterdi. Bir de bileşenlerin soğutucuya sabitlenecek tipte olmaması güç uygulandığında hızlı ısınmayla (ve direnç değerinin değişmesine) neden oldu. Sonuç olarak bu iki suni yük ne kullanılabildikleri frekans aralığı bakımından, ne ısı dağıtımı bakımından çok da tatmin edici olmadı. 


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Yoklukta (özellikle COVID-19 salgını zamanı) işimi gören karbon dirençlerden yapılma
 40 Watt'lık yük solda. Sağda ise 50 Watt'lık lazer kesici suni yükü ile yapmış olduğum
"soğutma düzenekli" dummy load.


Geçen yıl amatör bitpazarında 10 Kanada dolarına "bol etlisinden" bir alüminyum soğutucu bulunca, "bununla artık düzgün bir dummy load yaparım" diye tuğla kadar soğutucuyu kapıp çantama atmıştım. Nihayet geçtiğimiz ay bu işi el atmaya karar verdim. Önce Internet'te kabul edilebilir kalitede olduğuna kanaat getirdiğim bir seramik (berilyum oksit) 50 Ohm direnç bulup ısmarladım. Açıkçası, "ciddi" tedarikçilerdeki fiyatlar el yaktığı için, "Ali Amca"dan yardım istedim, sağolsun o da ekspresle gönderdi. Bu arada, direncin kağıt üzerindeki özelliklerine güvenmediğim için, 250 Watt gücü ısıya çevirebilecek bir tane istedim ki, 100 Watt anma gücü olan bir cihazı korkmadan bununla test edebileyim.


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Ali Bey'den aldığım 50 Ohm, 250 Watt'lık "kulaklı" (flanş) seramik direnç.
Ben kendisini 100 Watt'lık olarak kabul ediyorum.


Direnç geldikten sonra önce soğutucuyu hazırladım. Tabii bu arada şunu belirtmek lazım, bu soğutucu aslında 900 MHz'te çalışan bir RF kimlik okuyucunun (otoyol gişelerinde geçiş kartlarını tanımak) ya da bir GSM baz istasyonunun çıkış katının soğutucusu. Ağırlığı 2 kg kadar. Fotoğraflarda da görebileceğiniz gibi 21 tane vidayı çıkarıp alt tarafındaki kapağı açınca (arada bir de iletken conta var) yüksek frekans devresine ulaşıyorsunuz. Bu plaket de 20 tane vidayla alüminyum yüzeye sıkıca bastırılmış. 


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
900 MHz devresi, solda sirkülatör. 

Plaketi çıkarabilmek için iki taraftaki N konnektörleri de sökmem gerekti. Bu sırada devredeki sirkülatörden çıkan bir ucun lehimlendiği devre yolundan ayrılmış olduğu gördüm. Belki de bu modül bu nedenle hurdaya ayrılmıştı, kimbilir... Devreyi bir yere kaldırmadan önce orayı da lehimlemeyi ihmal etmedim.


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Soğutucunun alt tarafı. Sol kenarda konnektör deliğine yakın açmış olduğum 
iki deliği görebilirsiniz. 


Konnektörlerden bir tanesinin canlı ucuna en yakın olacak şekilde, direncin konumunu ayarlayıp vida deliklerinin yerlerini işaretledim ve sütunlu matkapla delikleri açtıktan sonra, elle kılavuz çekerek vida yivlerini açtım (M3 x 0,5). Çapakları ve blok yüzeyini iyice temizledikten sonra ısı pastası sürerek 50 Ohm'luk direnci yerine sıkıca vidaladım ve direncin "kulakçığını" (tab) 2 mm'lik bir iletken parçayla birlikte konnektörün canlı ucuna lehimledim. 


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load



100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load



100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load


Mekanik işlemler bittikten sonra kapağı kapalı olmak üzere NanoVNA ile önce 1 MHz - 900 MHz arasında, ardından 1 MHz - 500 Mhz arasında ve son olarak da 1 MHz - 200 MHz arasında HF, VHF ve UHF amatör bantlarında SWR değerlerine baktım. Sonuç benim açımdan tatmin ediciydi: 500 MHz'e kadar SWR değeri 1,2:1'in altında kalıyordu:

    • 18 MHz:  1,014:1
    • 144 MHz:  1,064:1
    • 432 MHz:  1,172:1
Bu SWR düzeyi, laboratuvar ve endüstri kullanımı için üretilen suni yüklerle kıyaslanabilir bir performans. Bir örnek olması açısından Pasternack firmasının ürünlerine bakarsanız, 2 GHz altı için garanti edilen SWR düzeylerinin 1,2:1 - 1,3:1 aralığında olduğunu görebilirsiniz. Benim Ali Amca'dan aldığım bir direnç ile evde birkaç saatte yaptığım dummy load'un bunlarla rekabet etmesini beklemiyorum ama ne yalan söyleyeyim en azından 0,5 GHz'e kadar aynı sonucu verebilmesine çok memnun oldum. Zaten UHF amatör bandının yukarısında bir şeyler yapar mıyım, bilemiyorum o nedenle de bu kadarının bana uzun bir süre yeteceğini düşünüyorum. Kaldı ki, bu endüktif etkileri azaltmak için içeride konnektörün canlı ucuna bir tel parçası daha (herhalde 2-3 mm kadar, denemek lazım) lehimleyip kapasitans yaratarak azaltmak mümkün. Zaman olunca deneyebilirim.


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
NanoVNA ile 0 - 900 MHz arası yaptığım taramaç Altta SWR eğrisini görebilirsiniz.


Son olarak suni yükümü HF telsizime bağlayarak 100 - 110 Watt kadar güçle ısınma testine tabi tuttum. Önce 30 saniye, sonra 60 ve 90 saniye tam güç ile ne kadar ısındığını ve ısının alüminyum blokta nasıl dağıldığını görmeye çalıştım. Beklediğim şekilde, soğutucu direncin bağlı olduğu taraftan ısınmaya başladı. 90 saniye sonra hala el yakacak kadar ısınmamıştı, ancak bir "çay bardağı kadar" ısındığını söyleyebilirim. İçeride ise direnç ve bloğun alt tarafı neredeyse soğuk kaldı. Bu da bana ısı aktarımının sağlıklı olduğunu gösteriyor. Gönül isterdi ki, direnci bloğun ortasına yakın bir yere monte edebileyim. Ancak o durumda yandan yeni bir konnektör deliği açmak zorunda kalacaktım. RF sızdırmazlığı korumak istediğim için soğutucunun özgünlüğünü bozmak istemedim. Bir devre yolu yapıp direnci ortaya kadar getirseydim, bu defa da endüktif etki artacaktı. 


100 Watt 50 Ohm RF Suni Yük Dummy Load
Güç testine devam ederken...


Mekanik işler yapmaktan da büyük zevk aldığım için, tatmin edici bir çalışma oldu. Suni yük "sorunsalımı" da çözmüş oldum. Sorularınız olursa beklerim. Video anlatı için Youtube kanalıma bakabilirsiniz.






01 November 2026

KENWOOD TS-50 KONDANSATÖR ARIZASI

Bu yazıda, Kenwood TS-50’nin kendiliğinden açılması, ekran aydınlatmasının kesilmesi ve zaman zaman gönderme yapmaması gibi sorunların kaynağını ve onarım sürecini fotoğraflarla anlatıyorum. Dijital kontrol kartındaki akmış bir elektrolitik kondansatörü değiştirip korozyonun zarar verdiği bağlantıları onararak emektar telsizi şimdilik yeniden sağlığına kavuşturdum. Ayrıntıları aşağıda görebilirsiniz.



Kenwood TS-50 HF Transceiver
Onarımdan sonra Kenwood TS-50.

Kenwood TS-50’de Arıza Belirtileri ve Sorunun Kaynağı

Bu web sitesinde daha önce bir amatörün hediyesi olan emektar TS-50'yi nasıl elden geçirdiğimi anlatmıştım. Bu güzel cihaz oğlumun dünyaya gelişinden beri 3 yıldır bir kutuda duruyordu. Geçen hafta nihayet mütevazi istasyonumu yeniden kurduğumda gördüm ki, bazı sıkıntıları var.

  • Güç kaynağı açıldığında telsiz de kendi kendine, açma-kapama düğmesine basmadan açılıyor.
  • Ekran aydınlatması ya çalışmıyor ya da gidip geliyor.
  • Zaman zaman gönderme ışığı (kırmızı led) yanmıyor ve gönderme yapmıyor.
  • Düşük SWR'de bile kapanıp açılıyor.
İnternette biraz araştırma yaptığım zaman en güçlü olasılığın dijital kontrol kartındaki elektrolitik kondansatörün bozulması olduğu sonucuna vardım. Bu kondansatörlerin 20 - 25 yıl içinde akmaya başladığını ve sadece TS-50 değil, TS-450, TS-850 gibi 1990'ların sonunda üretilmiş birçok modelde arıza yarattığını zaten biliyordum. Forumlara bakarsanız birçok Kenwood sahibinin bu konuda şikayet ettiğini görürsünüz. Bence sorun sadece Kenwood'u da etkilemiyor. Mesela Standard el cihazlarında da görülüyor, bir C558'i bu nedenle "sonsuza uğurlamıştım". Herhalde 1990'ların sonunda Japonya'da imal edilen birçok cihazda bu kondansatörlerden vardır.


Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı Şeması
Kenwood TS-50'nin dijital kontrol kartının şemasından bir bölüm. Büyüterek bakarsanız CN1 konnektöründen gelen DC besleme hattında L1 bobininden önce 47 uF'lık C1 kondansatörünü görebilirsiniz. Aynı hat ekran aydınlatma lambalarını kontrol eden kısma da gidiyor (Q1-Q3).


Cihazın şemasını inceledikten sonra fırsat bulunca içini açtım ve ön panelin altındaki dijital kontrol kartını (servis el kitabında "LCD Assembly" olarak geçiyor) ayırdım. Bu kart telsizin birçok işlevini denetleyen mikroişlemcilerin olduğu kart. Gerçekten de büyüterek bakınca kartın DC besleme hattında süzme yapan 47 uF'lık kondansatörün elektrolit sıvısını kusmuş olduğunu gördüm. Zavallı mikroişlemciler süzülmemiş besleme gerilimiyle kim bilir ne acılar çekmişti. Bu kusma bir günde olacak şey de değildi. Yukarıda andığım sıkıntıları zaman zaman da olsa daha önce gözlemiştim. Demek ki bu bozulma birkaç yıldır sürüyordu.



Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı
Kenwood TS-50 dijital kontrol ünitesi, plaketin arka yüzü.
Kondansatörün dibindeki korozyona dikkat


Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı
Kenwood TS-50 dijital kontrol ünitesi, yine plaketin arka yüzü. Bozulma kondasatörün altından
(-) bacağının hemen önündeki geçite kadar ulaşmış. 


Akmış Kondansatörün Değiştirilmesi ve Hasarlı Bağlantıların Onarılması

Kondansatörü bel hizasından yan keski ile ikiye ayırdım ve sonra bacaklarını havya ile ısıtarak kalan kısmı plaketten ayırdım. Akan elektrolitin zarar verdiği yerleri alkol, daktilo silgisi ve fırça ile temizledim. Bozuk kondansatörün altına denk gelen (-) adacığı eriyerek plaketin toprağından tamamen kopmuştu. Bunun hemen üzerindeki bir geçit (via) de yine korozyona uğramış ve içi de akıntıdan arta kalan siyah maddeyle dolmuştu. Bu geçit plaketin arka yüzünden, ön yüzünde DC besleme gerilimi sağlayan bir devre yoluna 5 V götürüyordu. Bunu bir mikro-matkap ucuyla açtım. Delikten uygun çapta bir tel geçirdim ve iki tarafta da devre yollarının boyasını kazıyıp lehimledim. Elimde SMD kondansatör olmadığı için sıradan bir elektrolitik kondansatörü de bozulanın yerine lehimleyince işlem tamamlandı.

Bu arada cihazı kapatmadan önce tesadüfen cihazın ana DC güç konnektöründeki pinlerden birinin kırılıp içeri kaçmış olduğunu fark edip onu da kaşla göz arasında yenisiyle değiştirdim :)


Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı
Transistörün hemen solunda temizlemeden önceki haliyle bozulmaya uğrayan alan


Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı
Aynı alan temizlikten ve yeni kondansatör lehimlendikten sonra



Kenwood TS-50 HF Transceiver Dijital Kontrol Kartı
Kenwood TS-50 dijital kontrol ünitesi, plaketin ön yüzü. R9 direncinin üstünde, oradaki geçişi sağlamlaştırmak için yaptığım lehimi görebilirsiniz.


Onarım bitince cihazı açtım ve test ettim. Akşam biraz da istasyonda anteni farklı frekanslarda tune ederek denemeler yaptım. Bütün şikayetlerim sona ermişti. 

Şunu anımsamakta yarar var: Cihazın içinde bu elektrolitik SMD kondansatörlerden daha 19 adet var. 20 adet de normal elektrolitik kondansatör mevcut. Sağlıklı çalışacağından ve bozulan bir kondansatörün devreye başka zararlar vermeyeceğinden emin olmak için hepsini yenilemek şart. Bunu ayrı bir proje olarak önümüzdeki aylara bıraktım. Olabildiğince iyi kalite kondansatörler alarak devredekilerin yerine lehimleyeceğim. Bu şekilde bu güzel cihazı 10 yıl kadar daha yaşatmak istiyorum.


Bağlantılar

DL4LAM Peter Maennel'in TRX Lab Youtube kanalında, aynı durumdaki bir TS-50'yi onardığı videosu.



Kenwood TS-50 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kenwood TS-50 neden kendiliğinden açılıyor veya kapanıp açılıyor?

Ön panel dijital kontrol kartındaki elektrolitik kondansatörün bozulması ve akan elektrolitin bağlantılara zarar vermesi bu belirtilere yol açabilir. Benim cihazımda kondansatörün değiştirilmesi, hasarlı bağlantıların onarılması ve kırık güç konnektörü pininin yenilenmesinden sonra sorunlar ortadan kalktı.

Kenwood TS-50’nin "LCD Assembly" dijital kontrol kartındaki C1 kondansatörü ne işe yarıyor?

47 µF’lık C1 kondansatörü, LCD kontrol kartının DC besleme hattında süzme yapıyor. Bu kondansatörün bozulması veya çevresindeki bağlantıların korozyona uğraması, kontrol devrelerinin ve ekran aydınlatmasının çalışmasını etkileyebiliyor.

Akmış bir SMD elektrolitik kondansatörü değiştirmek yeterli mi?

Her zaman değil. Akan elektrolit, kondansatörün altındaki lehim adacıklarına, devre yollarına ve kart geçişlerine de zarar verebiliyor. Yeni kondansatör takılmadan önce bu alanların temizlenmesi, bağlantıların kontrol edilmesi ve kopuklukların onarılması gerekiyor.

SMD elektrolitik kondansatörlerin normal elektrolitik kondansatörlerden farkı nedir?

Temel çalışma ilkeleri aynı; başlıca farkları kılıf ve montaj biçimi. SMD tipler kartın yüzeyindeki lehim adacıklarına, bacaklı tipler ise karttaki deliklerden geçirilerek lehimleniyor. SMD olması, kondansatörün elektrolit sızdırmayacağı anlamına gelmiyor. Ben bu onarımda uygun boyutta SMD parça bulunmadığı için aynı kapasitede bacaklı bir elektrolitik kondansatör kullandım.

11 October 2026

TAHİR SONGELEN (TA1BJ) İLE SÖYLEŞİ

Sevgili Can Karakurum sayesinde Türkiye'nin gedikli amatör telsizcilerinden ve TRAC'ın ilk dönem üyelerinden Tahir Songelen ile Eylül 2026'da gerçekleştirdiğimiz söyleşiyi aşağıda okuyabilirsiniz. Her ikisine de teşekkürlerimi sunarım.


Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Tahir Songelen (TA1BJ) - Ekim 2026


Klasik soruyu sorayım. Nasıl başladınız Tahir Ağabey?

Benim başlangıcım şöyle oldu: Ben 1955 doğumluyum. 1968 yılında biz Çemberlitaş'ta, Pierre Loti Caddesi'nde oturuyorduk. Aynı apartmanda bizden 2 kat yukarıda o zamanki işaretiyle TA1KT, Kamuran Topaloğlu ağabeyimiz vardı. O zaman galenli radyolar vardı, ağaçlar arasına tel gereriz, tahtadan kutuların içine koyarız o radyoları... Empedansı çok yüksek "iğneli" kulaklıklar vardı, onlarla dinliyorduk. Sonra tek transistörlü falan filan derken, Kamuran Ağabey de beni tanıyor tabii, "gel" dedi "haydi sana göstereyim". Onda HW-32 diye bir cihaz vardı, Heathkit. Gidip takılıyordum onun yanında. Öyle git gel falan derken hobiye başladık. Sonra işte 1968'de falan... Kamuran Ağabey "sen de gel cemiyete" dedi. Tabii bizi o zaman oraya almıyorlardı [üye olarak] yaşımız tutmuyordu ama belli zamanlarda TRAC'ın merkezine gidiyordum.

Bir ara bir boşluk verdim ama yine de 2 transistörlü, 4 transistörlü devreler yaptım. Aşağı yukarı işte 1969 yılında falan. İşte ben 14 yaşındayım, annemizden imza aldık yavaş yavaş üye olma durumuna geçtik. En sonunda oraya üye kaydettiler. O zaman cemiyet Şişhane'de idi. Ondan sonra o dönemde 1970'in başında Teşvikiye'ye, Dündar Sabis'in apartmanının en alt katına taşındı. Biz de oraya gitmeye başladık. Orada o zamanın cihazları... Hallicrafters'lar, işte ev yapımı cihazları falan vardı. İyi arkadaşlar da vardı, bizden büyük kişiler de tabii. Uzun süre gittim geldim. O arada biz Fatih'e taşınmıştık, ben kendi istasyonumu kurdum. O zamanki şartlarda tabii her şey yoktu. Bir de imkanımız da yoktu. Bir tane BC348Q alıcı aldım. Onu da TA1NC Nuri [Çatakoğlu] Bey'den almıştım. O da rahmetli oldu. İşte öyle bir girdim amatörlüğe. Sonra vericiyi toplamaya başladık. Mark-1 cihazları vardı askeriyenin... Düşük frekansta, yani 3,6–10 MHz aralığı için sanırım. 7 MHz’in üzerinde harmonikle 14 MHz, 21 MHz çalışıyordum... Sisteme bir EL84, bir 6L6, iki tane 807 koyarak "Upgrade" ettim yani [gülüyoruz]. BC348Q 18 MHz’e kadar alma yapıyordu ben de 21 MHz ve 28 MHz için ona lambalı upconverter yapmıştım. Elimde uygun Xtal olmadığından (sadece 7 Mhz vardı) 21 MHz’i bu şekilde 14 MHz’te dinliyordum. Bir gün 21 MHz’te QSO yaptığımı zannettiğim bir Alman bana “14 Mhz QSO için teşekkürler” deyince şoke oldum. Ama sonuçta bu konfigürasyon hem 14 MHz hem de 21 MHz’te alma-gönderme yapabiliyordu. Bu arada 3,5 MHz’lik kristallerle 7 ve 14 MHz çalıştığım için 14 MHz’te Amerika ile QSO yaparken Ruslar beni 7 MHz’de duyup çağırıyorlarmış onu sonra fark ettim. O yıllarda Vatan Caddesi’ndeki sayın ağabeyimiz Tarhan Temizer’in de bana çok katkısı olmuştu.

Sonra işte aynı yıllarda aşağı yukarı 1971-1972'de Alman Lisesi'nde bir hoca vardı Butkus diye. Butkus Bey bana kendi HW-32A'sini verdi. Bir yıl kadar kullanma şansım oldu. 14 MHz, sadece USB çalışıyor. Sağ olsun kendimizi azıcık geliştirdik. [Diethelm Butkus olması lazım]. O arada maniple falan da çalışıyorum ben tabii o 348Q ile falan. O zamanki propagasyon şartları da güzel. AM modunda da çok çalıştım o yıllarda AM modu amatör bantlarda yasaktı... Alma verme anahtarlarımız neydi biliyor musun? Eskiden bakalitten siyah bıçak şalterler vardı radyolarda kullanılan... Elle açar kaparsın... Bazen yorgunken şalteri alıcıya bağlarken elimizi yakıyorduk ... Tabii tane iki 6146 [lamba] var veya iki 807... 400-500 Volt var anotta. Bir de yakıyor RF olduğu için öyle yarı uykulu...



Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Tahir Songelen'in 70'li yıllara ait bir QSL kartı. Fotoğraf bir online müzayede sitesinden alınmıştır.

Ama en büyük şansımız Kamuran Ağabey oldu. Yani ön ayak oldu. Sonra cemiyete gidip geldikçe tabii arkadaşları tanıdık. Orada gördüğümüz insanlar o zaman hakikaten... Şimdi mesela Avni [Morgül] Bey vardı, Eşref Adalı vardı, Oruç Bilgiç vardı... Özcan Özer Bey vardı mesela, o da rahmetli oldu. Çok iyi bir çocuktu. O da İTÜ'de elektronikte okuyordu. Ondan sonra birkaç kişi daha vardı, şimdi tam hatırlamıyorum. Böyle başladık, devam ettik. Kanun çıktığı vakit ben yurt dışındaydım. Sonra buraya geldiğimde kendi işaretimi aldım. Daha evvel kaçak çalışıyordum. Hepimiz zaten ad soyadımızı kullanıyorduk. Örneğin Kamuran Ağabey, TA1KT; Nuri Çatakoğlu TA1NC; Mehmet Başak, TA1MB... böyleydi herkes. Öyle zevkli bir şekilde [amatörlük] hayatımıza devam ettik. Sonra şimdiki duruma geldik. İstanbul'da da bir istasyon kurma imkanı yoktu. Artık çok zor. Çünkü apartmanların çatıları falan filan biliyorsunuz çok pahalıya mal olduğu için... bir de insanların ekonomik durumu da yok. Yani öyle hani çatı yaptıralım vb. istemiyorlardı? Kuramadık. Sonra Tekirdağ'a geldim, 5 sene kadar oluyor. Burada rahat oldu. Bahçem var, kendim oralarda bir şeyler yapıyorum.

Çok güzel ağabey. Peki bir şey sorayım: Siz derneğe 13 yaşında sonuçta bir çocuk olarak gittiniz. Nasıl karşıladılar sizi?

Çok güzel karşıladılar, çok ilgilendiler ama o zaman bize söylediler: "18 yaşını doldurmuş olman gerekiyor". Yani "üye olamazsınız ama kapımız açık, cemiyet açık olduğu sürece istediğiniz vakit buyurun gelin" dediler. Teşvik ettiler bizi. Yani çok güzel bir ortam vardı. Sonraki dönemlerde işte Dündar Ağabey'in Teşvikiye’deki yerinden Beyazıt'ta bir binanın 4. katına taşındı Cemiyet. Veysel Bey vardı, Veysel Güleryüz, TRAC Dergisi’ni çıkartıyordu. Kitap da çıkartıyordu. Biz de yardım ediyorduk, alıyorduk, dağıtıyorduk falan. Kitaplar o zaman ucuz şeylerdi tabii. 5 lira, 8 lira... Sonra satılmayanların çoğu geri gidiyordu zaten fazla alan da yoktu. İşte öyle bir dönem geçti orada. Sonraki dönem Sultanahmet'e gitti Cemiyet. Orada bir apartmanın birinci katında kaldık uzun süre. Öyle işte... Zaman nasıl geçti anlamadım.


Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
1972 TRAC Genel Merkezi (Cağaloğlu) önünde.  Soldan sağa doğru Dündar Sabis, başkan,
 TA1DS (TA1AQ-SK), Oruç Bilgiç (TA1OB), Nuri Çatakoğlu TA1NC (TA1Q), Tahir Songelen TA1TS (TA1BJ), 
Veysel Güleryüz TA2VG (TA2AJ), K. Mehmet Başak TA1MB (TA1D), Halit Yetkin TA1HY-SK.
Oturanlar soldan sağa kurucu başkan Bedii Ezgi TA1BE  (TA1BK-SK) ve Cihan Emre (TA3BE)
K.Mehmet BAŞAK arşivinden (www.ta1d.com)


Tahir Ağabey, şu fotoğraf Sultanahmet'te mi çekilmiş?

[Fotoğrafı inceliyor]. Tamam tamam. İşte bak Dündar Ağabey var onun yanında, Oruç Bilgiç, Nuri Çatakoğlu... Onun yanındaki de benim.

Şu sizsiniz değil mi? Uzun saçlı olan?

Evet evet. Yanımdaki Veysel Güleryüz, sonra Kadri Başak... bu Halit Yetkin... Çıkar bir çağrı yapardım bantta, Amerika gelirdi. Halit çağrı yapınca hep Avrupa İstasyonları hücum ederdi. “European DX’er” derdik o yüzden... [gülüyoruz] Bu kişi Cihan Emre. Öndeki de bu işin kurucusu Bedii Bey. Evet Sultanahmet burası (Cağaloğlu, Ferhan Yücel Apartmanı).


Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Bazı farklarla aynı kare. Soldan sağa doğru Dündar Sabis, başkan,  TA1DS (TA1AQ-SK), Veysel Güleryüz TA2VG (TA2AJ), Nuri Çatakoğlu TA1NC (TA1Q), Oruç Bilgiç (TA1OB),K. Mehmet Başak TA1MB (TA1D),Nuri Çatakoğlu TA1NC (TA1Q), Tahir Songelen TA1TS (TA1BJ), Seza Arkat (TA2SA - DJ0ZG), Arman Şapçı, ?? Oturanlar soldan sağa ??, kurucu başkan Bedii Ezgi TA1BE  (TA1BK-SK), ??


Ben Veysel Bey'in izini buldum. Veysel Bey İstanbul'un tarihiyle ilgili aylık bir dergi çıkarıyor. Şu anda çok da aktif biliyorum ama e-mailime cevap vermedi. 

Söylerim ben. “Böyle böyle bir arkadaş var işte Kanada'da böyle bir şey çalışması yapıyor” diye.Kendisi yüksek kimya mühendisidir, çok dolu bir insandır.

Zaten yıllarca elektronik üzerine yoğunlaşan bir yayınevini yönettiğine göre… Bilgi birikimi olan birisi olduğu belli.

Şimdi şöyle, o dönemde büyüktü bizden ama biz onunla beraber çok bulunduk. Meraklıydı çok. TRAC Dergisi’nde çıkan yazıların birçoğunu kendi hazırlıyordu zaten. Kendi tercüme ederdi, lisanı falan da vardı. Bilgili bir insandı, elektroniği de iyiydi.

Ben de kitabını almıştım amatörlüğe başlarken, 30 yıl kadar önce. Elektroniğe giriş kitabı vardı. Tabii o zaman kim olduğunu bilmiyordum. Hâlâ piyasada bir sürü kitabı var onun. Ararsanız bulursunuz.

Böyle insanlar kalmadı Türkiye'de, potansiyel değişti. Sistem değişiyor çünkü. Amatörlerde de bak herkes dijital modlara kaydı mesela.

Bunu en sonda soracaktım ama, söz açılmışken, Tahir Ağabey ne düşünüyorsunuz bu konuda? Çünkü bilgisayar bilgisayarla konuşuyor. Ben akşam gelip neticeye bakıyorum. Ben bundan ne anladım? Bir de mesela bu modlar kötü propagasyon, yüksek gürültü şartları için düşük güçle çıkılacak modlar. Yani 1 watt. 2 watt. 5 watt… Kişi 100 watt bağlıyor. “Ben Antarktika ile görüştüm” diyor. Sen görüşmeyeceksin de kim görüşecek zaten? Burada, K.Amerika’da da öyle yani herkes FT8 sabah çıkarken bağlıyor, akşam geliyor bakıyor.

Ya zaten Amerika'da bile adamlar amatörlük bitiyor diye bütün liselere, okullara devamlı adamlar gidip geliyor. Mesela şimdi çıktı biliyorsunuz ben de kurdum bir tane, QO-100 uydusu... O kadar zevkli değil zaten. Bu işin özü CW, maniple olmadan amatör olamıyorsun ama şimdi o safhalar geçiyor artık. Yani kalmıyor.

Elektronik öğrenmeden, elektronikle bir şey yapmadan montaj işte kendi kendine bir şeyler en azından basit de olsa bence olmuyor amatörlük. O zaman bir şey yapmış olmuyorsun. Cep telefonu kullanmak gibi, bir şey öğretmiyor çünkü. Bilgisayarla birleştirirse işte yani programlamalı bir şey, yazılımlı falan bir şey olsa uğraşıyor da oluyor ama yani oturup da ciddi elektronik ve analog elektronik öğrenmek yok yani onunla uğraşan pek çıkmıyor.

Vallahi ben hala evde uğraşıyorum. Balunlar yapıyorum, antenler vs... Analog elektronik bitti. Analog şeyler, lineer şeylerle analog op-amplar bilmemneler biliyorsunuz, piyasada arasan bulamazsın. Her şey dijitale döndü. Ama dijitali bilenler de var Türkiye'de. Çok iyi bilen insanlar var. Ama işte bu iş aslında SWL’den başlıyor. Sonra yavaş yavaş manipleye geçiş. Eski iyi amatörlerin birçoğu maniplecidir. Yenilerde yok ama... Mesela JARL’ın bir tane yarışması vardı, her operatör yaşını veriyor. Bir Japon amatör çıktı, kaç verdi biliyor musun? 101. 101 yaşında adam! Yani 80 yıllık amatör en aşağı herhalde…

Tahir abi şimdi 1970’lere geri gideyim. TRAC'ta sizi iyi karşıladılar. Kamuran Bey çok destek oldu. Peki aileniz veya çevreniz nasıl karşıladı?

Olumluydu. Hiç engel olmadılar. Teşvik ettiler, mesela alıcıyı rahmetli annem almıştı bana.

Onu soracaktım, yani buna gereksiz masraf, külfet falan diyen olmadı.

Öyle görmediler. Evet aldılar, hemen aldılar. Zaten dinliyordum. Böyle 4 transistörlü devreler vardı. Onu da Çemberlitaş’ta, üniversitenin kurulan bit pazarından almıştım. Sahafları bilir misiniz? Sahafların oraya Yugoslavlar gelirdi, o Yugoslavlar minik 4 transistörlü kartlar yapmışlardı. PCB'ler. OC74 gibi eski transistörlerle. Biz onları alırdık, işte girişine filtre yapardık, bobin vs., oradan kısa dalga dinlerdik...


Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Tahir Songelen'in 70'li yıllara ait başka bir QSL kartı. Fotoğraf bir online müzayede sitesinden alınmıştır.

                                             

Anladım, aileden de destek gördünüz. Peki bu teşvikin eğitim hayatınızda ve sonrasında meslek seçiminizde etkisi oldu mu?

Oldu esasında... Ben İTÜ mezunuyum, meteoroloji mühendisiyim. Hedefim de hep İTÜ’ye girmekti zaten, 1974 sonunda liseden mezun oldum ve İTÜ’ye girdim (Gümüşsuyu). Esasında bayağı yüksek bir puanla girdim ama yanlış bir tercihten dolayı meteorolojiye kaydım.

Meteorolojiye gittiniz, elektronikle ilgili bir bölüme değil, ama yine de amatörlük bitmedi.

Bitmedi. Ben üç yıl kadar Amerika'da, New Orleans’ta kaldım. Öğrenci vizesi ile gittim. I-20 diye bir vize vardı. Orada bir okula yazılmam gerekiyordu, community college diyorlar. Orada bir arkadaş vardı, sağolsun o da okuyordu. Ben buradan ona para gönderdim, o da gitti benim adıma parayı ödedi, oraya kaydoldum. Gittikten sonra orada İngilizce dersleri de aldım, elektronik de.... Sonra da University of New Orleans’a geçtim. Orada elektronik dersleri aldım.

Türkiye'de öğrenciliğinizi bitirip mi yaptınız bunu? Ne vesileyle? Kendinizi geliştirmek için mi gittiniz yoksa bir şekilde kalırım diye mi düşündünüz?

1989-1990’da. Esasında kalırım diye değil yani dedim. Göreyim gideyim bakayım nedir kardeşim? Merak ettiğimden gittim yani. Sanırım 1992-1993 gibi de döndüm. Bak o günlerden bir şey anlatayım: Eski çağrı işaretimle yanımda QSL kartlarımı da götürmüştüm. Benzin istasyonuna geldim, baktım bir tane eski araba, arkasında çağrı işareti var W\... bilmem ne. Adama gittim “ben de amatörüm” dedim, gösterdim kartı. Çok sevindi “çok güzel” dedi, “memnun oldum” falan filan, “biz bir yerde toplanıyoruz hafta sonları, gelir misin?” dedi. Bir adres verdi bana. “Gelirim” dedim. Neyse tabii biz burada Amerikalı amatörleri görüyoruz dergilerde, QST, CQ vs. Her şey böyle mükemmel, dört dörtlük cihazlar, istasyonlar. Oraya bir gittim, affedersin kimsenin giyecek pantolonu yok. Cihazlar kocaman [eski] cihazlar, hepsi acayip yaşlı yaşlı adamlar. Hani motorcular olur ya… böyle bir birahane gibi düşün, içeride müzik çalıyor. Beni gördüler, bir sevindiler falan. “Sen de gel işte” dediler ondan sonra biraz kaldım. Birkaç tane QSL kart dağıttım. Ben de o zaman bakıyorum “yahu biz de sanıyoruz hepsi zengin”, halbuki güney eyaletleri çok fakir. Mesela benim zamanımda ortalama saat ücreti 3,5 dolar mıydı neydi? Düşünsene. Ama aynı dönemde kuzeye çıktığın vakit 17-18 dolara kadar çıkıyordu ücretler.

Anladığım kadarıyla, üniversite yıllarınız dahil amatörlüğü hiç bırakmamışsınız. Yakalanırım, polis gelir vb. gibi korkularınız oldu mu?

Hiç olmadı, olmadı. 1970 yılında bile ben Fatih'te otururken evimde istasyon vardı. 1980’de de vardı. Kimse gelmedi bana. Kamuran Ağabey’lerde biraz problem oldu ama onlara da bir şey olmadı.

Çok ilginç. O dönem böyle kovuşturmaya uğrayanların listesine baktığım zaman herkes yok. Yani sadece belli bir küçük bir gruba gitmişler. Bir ihbar mı oldu, başka bir şey mi oldu yoksa göstermelik mi yaptılar onu anlamak zor.

Yani bence onu azıcık da bu işi yapanların bilgisizliği oldu bir yerde ve kim vurduya gitti derler ya, onun gibi bir şey. Evet, mesela bir çocuk vardı İzmir'de, şimdi çağrı işaretini hatırlamıyorum. İzmir'de NATO karargahındaki bir yabancı asker bu çocuğa cihaz vermiş. Ondan sonra bunu yakaladılar. Hürriyet gazetesinde yazdı: “Bütün dünya ile konuşabilen çok kuvvetli cihazlar yakalandı” falan filan. Onu veren adam Amerikalı asker, yardım olsun diye vermiş. Anlatabiliyor muyum?

Bu olayın yılını hatırlayabiliyor musunuz?

Şimdi yalan olmasın ama şöyle söyleyeyim. 73 olabilir. Şimdi soracak kimse de yok. Neden? Kamuran Ağabey rahmetli oldu. O bilirdi, tanıyordu çünkü.

Anladım. Ama genel olarak bir korkunuz yoktu yani. Devam ettiniz yapmaya hiçbir şekilde.

Hiçbir korkumuz yoktu tabii. Kimse de bize hiçbir şey yapmadı. Öyle, mesela yakalanan arkadaşlarımız serbest kaldı. Biliyorsunuz değil. Nuri'yi de yakaladılar. O arada birkaç kişiyi daha yakalayıp serbest bıraktılar. Sıkıyönetim mahkemeleri bir şey yapmadı.

Siz 1983’te yönetmelik çıktıktan hemen sonra mı girdiniz sınava?

Yok ben girmedim uzun süre. Çünkü o zamanlar ben gemide çalışıyordum elektrikçi/telsizci olarak. Sonra geldiğim vakit aldım.

Anladım, anladım yani Türkiye'nin dışındaydınız o zaman. Gemide çalışırken.

Gidip geliyordum. Zamanım olmadı, ilgilenmedim de fazla. O zaman başka şeylere bakıyorduk işte. Çalışma hayatı. Unutuldu gitti. O arada tabii kopmadık. Yine giriyorduk cemiyete ara sıra. Galiba 1986’da aldım lisansımı. Bir de mesela ben o zaman gemiden de çalıştım.

Onu merak ettim. Orada gemide telsiz var sonuçta.

Oradan da çalıştım, iki iş yapıyordum orada. Hem telsizciydim hem de elektrikçiydim. Gemide çalışmak zorunda kaldım. Bir dönem de Karaköy'de bir dükkan açtık, TA1ZB Metin [Kutlu] arkadaşımızla. Birlikte Quad anten falan yapmıştık zamanında. İşte o arkadaşla beraber telsiz teknik servisi veriyorduk. Örneğin, eskiden İmralı’da açık cezaevi vardı. TEM diye bir firma vardı Türkiye’de, onların ürettiği cihazların bakımı bağımsız yapıyorduk. Oraya telsiz sistemi kurmuştuk. Bir tane de Sağmalcılar Cezaevi’ne koyduk. Bunlar 3,5 MHz'te kendi aralarında konuşuyorlardı. Onların cihazlarının tamirini vb. yapıyorduk. Sonra işler azalmaya başlayınca ayrılıp gemiye gittim. Öyle hayatımız oralarda geçti o dönemde.


TA1BJ TA1TS Tahir Songelen - TEM SSB Telsiz
TEM SSB Telsiz. Fotoğraf Tolga Anıl (TA2ANL) tarafından OSTİM'de çekilmiş olup telsizciler.org web sayfasından alınmıştır. Kaynak URL: http://www.telsizciler.org/index.php/topic,33048.0.html


Bu arada bir detay olarak sorayım. Ben gördüm o telsizlerden birinin hurdasını, merak ettim ama hiçbir bilgi yok internette. TEM firması kimindi? Tam Türk malı mıydı yani? Kim üretiyordu onları?

Türk firmasıydı. Kasımpaşa'daydı ama ben onun detayını hatırlamıyorum. Onlar bu 3,5 MHz’te çalışan SSB yapıyorlardı. Yalnız orada çalışan bir arkadaş vardı, Engin Ertekin, o da amatördü. Galiba o da rahmetli oldu. Bir ara Fazıl Bey de çalıştı galiba orada, Fazıl Turkan, TA2FM. Firmanın sahibi kimdi bilmiyorum ama Türk olduğunu biliyorum.

Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Soldan sağa Benal Göğ (TA8ABG), Mesut Şengezer (TA8P), Tahir Songelen (TA1BJ), sağında Bilal Ekmekçi (TA8A). Fotoğraflar 2012 yılında Gazientep'te meteoroloji balonu ile anten çalışması sırasında çekilmiştir. Kaynak URL: http://www.telsizciler.org/index.php/topic,22397.msg59096.html#msg59096



Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Tahir Songelen (TA1BJ), Emin Bora Demirel (TA2FE)



Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Tahir Songelen (TA1BJ), Orhan Kuyucu (TA8K)


Peki siz bu gemi işinden mi emekli oldunuz? Yani son yaptığınız mi oldu?

Hayır, burada bir Alman firmasının Türkiye mümessili vardı. Onlarda gemilerde navigasyon ve komünikasyon işlerinde çalıştım. Makine kontrol ve otomasyon sisteminde çalıştım. Eğitime gittim. Almanya'da SAM elektronik diye bir firma var [Wärtsilä SAM Electronics], onun mümessili. 17 yıl onlarla çalıştım.

Peki bir şey soracağım Tahir Ağabey. Eski dönemle şimdiki dönemi karşılaştırırsanız ne gibi farklar görüyorsunuz?

Vallahi şimdi şöyle söyleyeyim, eskiyle bugün arasında esasında büyük fark var. Şimdiki şartlar daha değişik. Cihazlar daha ucuzladı. Herkes özellikle el telsizlerini çok kolay ediniyor. QRP cihazları çok ucuza, kendileri de yapabiliyorlar. Eskiden öyle bir imkan yoktu. O zaman oradan buradan, askeriyeden, çıkma cihazları alıyorduk. Tabii insanlarda ithal edecek güç de olmuyordu. Dışarıdan getiren insan çok azdı. En çok getirilen işte bu HW-32'ler oldu. Bir de HW-100 vardı maddi durumu iyi olanlar getiriyordu. Şimdi öyle değil ki, adam gidiyor 100 dolar, 200 dolar veriyor. El telsizi alıyor, 300 dolar veriyor, HF cihaz alıyor. Bir de eskiden böyle bu işlerle uğraşanlar belli safhalardan geçiyordu. Yavaş yavaş ilerliyordu. Şimdi öyle değil ki, diye pat diye işin içine girdiği için…

Eskiden elektronik olsun, diğer konularda olsun daha bilinçli olarak mı yetişiyordu amatör telsizciler? Şimdi kolay giriyor, kolay sıkılıyor ve çıkıyor.

Tabii daha bilinçli yetişiyordu. Ama o zaman dediğim gibi hep analog devreler vardı. Şimdi dijitale geçtik. Dijitalde de şimdi çok bilgili çocuklar var, onları yetiştirenler. Ama Türkiye'de bu işlerle uğraşan insan çok az. Şimdi Amerika'da 700-800 bin tane amatör var. Bizde kaç tane var saysak, ve çoğu da [havaya] çıkmıyor ki. Lisansı olup çıkmayanlar var. İşareti var, çalışmıyor. Konuşan yok.


Tahir Songelen TA1TS TA1BJ
Bahçesindeki vertikal ve delta loop antenlerle Tahir Songelen (TA1BJ). Tekirdağ, Ekim 2026


Siz konuşuyor musunuz mesela? Düzenli olarak konuştuğunuz bir röle, katıldığınız bir çevrim var mı?

Sürekli yok. Zaman zaman çıkıyorum... Tamam çok cemiyet kuruldu ama şimdi de cemiyetler kendi aralarında çatışma halinde, insanlar cemiyetlerin içinde çatışma halinde oluyor. Eskiler öyle değil, TRAC'tan başka cemiyet yoktu. Kenetlenmişti birbirine. Herkes birbirine yardım ediyordu ve çok değerli insanlar vardı. Gerçek söylüyorum, cemiyette çok değerli kişiler vardı. Hepsi zaten profesör oldu. Şimdi öyle insanlar da gelmiyor ki cemiyete. Eline bir tane telsiz alan abi geliyor. Ama maalesef yapacak bir şey yok Çağlar Bey. Bazısı üç beş tane cihaz taşıyor mesela... Sağ cebinde, sol cebinde, ön cebinde... Bu kadar sene amatörlük yaptım el telsizini alıp da dışarıda dolaşmadım [gülüyoruz].


01 October 2026

REVIEW: HAKKO FX-888DX SOLDERING STATION

The Hakko FX-888DX is a durable soldering station that comes close to professional-grade models while still being a practical choice for hobby electronics. After years of using inexpensive pencil-type soldering irons, I finally decided to move to a better soldering station, mainly because I wanted better temperature stability, higher-quality tips, and readily available replacement parts. My final choice came down to the Weller WE1010NA and the Hakko FX-888DX, and I eventually went with the Hakko.

Rather than simply listing the FX-888DX's technical specifications, in this article I will try to evaluate it from the perspective of actual hobby electronics use. I'll explain why I chose this particular model, what I see as its advantages and disadvantages compared with the Weller, the T18 tips it uses, its temperature control, and what I have liked—and found lacking—after using it for a while.

Bu yazının Türkçe versiyonunu buradan okuyabilirsiniz.


Hakko FX-888DX
Hakko FX-888DX in “Titanium Silver.”,  FH800-05SV stand and FX8801-02 soldering iron.


Why Did I Decide to Buy a New Soldering Station?

I probably don't need to explain to anyone involved in hobby electronics how important a good soldering iron is for making reliable connections between components or between components and PCB traces.

Despite knowing this myself, over the years I did a lot of soldering with irons that could almost be described as disposable, along with a few somewhat better-quality ones. While I was living in Turkey, I took what seemed like a “giant leap” and bought a soldering station that was a clone of the Hakko 936, and I was actually quite happy with it. Unfortunately, like much of my other equipment, I couldn't bring it with me when I moved to North America. In any case, its transformer had a 220 V primary winding, so it wouldn't have worked here.

Since then, I had been making do with simple temperature-controlled pencil irons with built-in thermostats. Unfortunately, the problems with these never seem to end. They struggle to maintain a consistent temperature, there is too much distance between the ceramic heater and the tip, and heat transfer is poor. The body gets extremely hot while the tip remains relatively cool.

As a result, you constantly end up setting the thermostat higher than it should really need to be. Eventually the heater burns out. Tip quality is another problem. No matter how carefully you clean and tin them, they become useless surprisingly quickly. The fact that these irons are inexpensive doesn't really make this acceptable. A tip that rapidly oxidizes and becomes unusable is simply frustrating.


Hakko FX-888DX
Hakko FX-888DX — side view.


Which Soldering Stations Did I Consider?

After throwing away my third cheap soldering iron, I decided it was time to save some money and invest in a decent one. Once I started researching the market, I found that I basically had several options:

  • Digital soldering stations from unknown brands sold on online marketplaces. Many of them look quite impressive, but I concluded that apart from having a digital user interface, most are still relatively basic stations and probably not particularly durable in terms of build quality. Prices were generally around CAD 50–100.
  • A used soldering station from an established manufacturer such as Weller, Hakko, JBC, ERSA or PACE. It was possible to find these at reasonable prices on online marketplaces, but many of them were physically quite worn, which made me hesitant. Another issue was that older models could have tips or replacement parts that were difficult—or sometimes impossible—to find. In the end, I gave up on this option. Prices were roughly CAD 50–150.
  • Rechargeable pencil-type soldering irons, which I tend to think of as the “new generation.” Their relatively low power, the fact that many come from manufacturers I don't know, and uncertainty over whether replacement tips will still be available in the future put me off. My impression is that these are more useful for things like repairing smartphone or computer PCBs with SMD components than for general-purpose electronics work. Perhaps that's just my prejudice. They aren't particularly cheap either, generally costing CAD 50–150.
  • Entry-level stations from Weller or Hakko. These made the most sense to me. The first reason was simply that their quality is well established—even though some people argue that it isn't quite what it used to be. I also repeatedly came across users who had kept these stations for at least five years, and quite often ten years or even longer. In addition to their durability, the likelihood of being able to buy tips, heaters, soldering irons and other replacement parts well into the future was what finally convinced me. Prices generally range from CAD 100–400.

Weller WE1010NA soldering station.

Hakko FX-888DX or Weller WE1010NA?

In the end, I decided to choose one of the Weller or Hakko models that would be more than adequate for hobby use. Once I factored in my budget, the choice came down to Weller's WE1010NA and Hakko's FX-888DX.

As you can probably imagine, I went through just about everything I could find about both stations online, including user reviews and videos. I finally made up my mind after watching Dave Jones compare the two stations, and I bought the Hakko. My reasons were basically these:

  • First of all, neither station has an overwhelming advantage over the other. I'm quite sure the Weller would have done the job perfectly well too. If you watch Jones's entire comparison, you'll probably come to a similar conclusion. Their prices are also very close.
  • The Hakko seems to recover a little faster than the Weller when the tip temperature drops. Since I'm not working on a production line, this isn't critical for me, but faster thermal recovery is still nice to have.
  • I've been using Hakko-clone soldering irons and tips for a long time. Hakko's irons are slightly slimmer, and I find them more comfortable to work with.
  • The Weller station takes up almost 50 percent more space. My work area is small, so that was a disadvantage for me.

So I finally bit the bullet and bought the Hakko FX-888DX for CAD 195 including tax. I had been watching the price for quite some time. As luck would have it, Amazon discounted it that week, and so did many other online sellers.

This time, however, instead of buying from Amazon I decided to support a local Canadian retailer and ordered it from BE Electronics. They delivered it from Calgary to Montreal in two days—that's roughly the distance from Istanbul to Dublin!—and I also dealt with a very helpful customer service representative.


Hakko FX-888DX
An AA battery is included in the photo to give a better idea of the station's size.

Hakko FX-888DX Technical Specifications

The technical specifications of the station are as follows:

  • Total power consumption: 100 W
  • Temperature adjustment range: 50–480°C
  • Temperature stability: ±1°C
  • Station operating voltage: 26 V AC
  • Soldering iron power consumption: 65 W
  • Soldering iron operating voltage: 26 V AC
  • Heating element: Ceramic
  • Tip-to-ground resistance: Less than 2 Ω
  • Tip-to-ground potential: Less than 2 mV
  • Station dimensions: 100 × 120 × 125 mm
  • Station weight: 1.2 kg
  • Soldering iron length: 217 mm with T18-B conical tip
  • Soldering iron weight: 46 g
  • Soldering iron cable length: 1.2 m

As you can see in the photos, the box contains the station, soldering iron, iron holder, one chisel tip (T18-D16), a sponge, and a brass-wire tip cleaner.

I should also mention that it came with an exceptionally well-prepared instruction manual. It includes a troubleshooting guide as well as the model numbers for all the station's parts, which means you can order replacements directly from Hakko without worrying about whether you're buying counterfeit parts.

I found the original tip a little too wide for my needs—the D16 is 1.6 mm wide—so I also bought the narrower 1.2 mm T18-D12. I used to work almost exclusively with conical tips, but I've come to prefer chisel tips because their larger contact surface transfers heat more effectively. I may eventually buy a very fine tip as well and keep it for SMD work. The tips cost around CAD 7–15, but considering their service life and how well they solder, I think they are economical in the long run.


Hakko FX-888DX  FH-8801
FX-8801-02 soldering iron supplied with the station.


The soldering iron itself is basically the same design as the Hakko-clone irons I've used before—which is hardly surprising! Its part number is FX-8801, and I believe it is also compatible with some older stations such as the 936. The tip slides over the heater, which remains exposed for roughly half its length. A protective sleeve then fits over the tip and is secured to the body with a specially shaped retaining nut.You cannot change these tips with your bare hands while the iron is hot; you need to hold that nut with pliers.

One detail I particularly liked is the high-quality, soft silicone-insulated cable. Because it bends easily, it is also less likely to sweep things off the workbench as you move the iron around.

Hakko uses a DIN-type connector between the iron and the station. It seems to have a little play when you move it, but once connected it is difficult to pull out and certainly isn't going to disconnect by itself.


Hakko FX-888DX  FH-800
Interior of the FH-800-05SL soldering iron stand.



Hakko FX-888DX  FH-800
Interior of the FH-800-05SL soldering iron stand.


The Hakko FX-888DX Station and Its Design

The supplied soldering iron stand matches the color of the station. It has a holder that allows the iron to sit comfortably while keeping it securely in place. Below it, at the front, is a deep grooved compartment for the damp cleaning sponge. At the rear is a tip-storage compartment accessible through a cover underneath the stand. Behind the sponge area there is another compartment for the brass-wire cleaner, and the same bottom cover provides access to that section as well.

Overall, I find the stand sturdy. It doesn't wobble or slide around, and its dimensions are relatively compact.

As for the station itself, as you've probably already noticed, its shape is... a little strange. :) Hakko commissioned the design from a well-known Japanese industrial designer, whose signature is embossed on the underside of the case. Once I got used to it, I actually started to like the design. I also chose the metallic gray version. The other two color combinations—canary yellow and blue/yellow—weren't really for me. That's purely a matter of taste. 

I've placed an AA battery beside the station in some of the photos to give you an idea of its size. It really takes up very little space.

The power switch is located on the right side. The three-digit LED display on the front shows the temperature as well as error messages and other warnings. The rotary encoder also functions as a push button and is used both to navigate the menu and adjust the temperature.


Hakko FX-888DX  and FH-8801
Hakko FX-888DX — different colors for different tastes.


Soldering with the Hakko FX-888DX: My Experience

Operation is extremely straightforward. When you first turn it on, the temperature rises to the factory default of 350°C and stays there. If you want another temperature, simply adjust it with the rotary encoder and press the button once. The station stores that value in memory and returns to it the next time it is switched on.

There is also a preset mode. To access it, you hold down the button to enter the menu and select one of five values under the third menu option: 250, 300, 350, 400 or 450°C. Naturally, you can change these five preset values and store your own.

The station also includes a low-temperature alarm and the ability to partially or completely restrict controls with a password—for example, to prevent the temperature setting from being changed.

You can also calibrate the station by comparing the displayed value with the actual measured tip temperature and applying a correction. And, of course, the temperature can be displayed in either Celsius or Fahrenheit.

What the FX-888DX Is Missing — and My Conclusion

In actual use, I've found this soldering station practical and effective. It maintains its temperature well, and as far as I can tell, the genuine Hakko tips transfer heat significantly better than the clone tips I've used in the past.

For a hobby soldering station at this price, I think its main weakness is the lack of sleep and automatic shut-off functions. Frankly, I'm surprised that such relatively simple features haven't been included in a station like this. They can significantly extend the life of the soldering iron and its components.

I've considered building a simple intermediate circuit using an off-the-shelf timer module that would cut mains power after a period I specify, and then powering the station through that. It wouldn't be difficult, but it would have been much nicer if this functionality were built into the station's own firmware. Perhaps Hakko has reserved those features for its more expensive models.

For my own purposes, I've become convinced that the FX-888DX was a good investment. I hope time proves me right.

I also hope this article has been useful to you. May your soldering iron always stay hot!


Frequently Asked Questions About the Hakko FX-888DX

Is the Hakko FX-888DX suitable for hobby electronics?

Yes. Although the FX-888DX is also suitable for professional work, it is more than capable enough for hobby electronics users like me. Its ability to maintain temperature well, the wide availability of different T18 tips, and the availability of replacement parts are significant advantages if you're looking for a station you can use for many years.

How many watts is the Hakko FX-888DX?

The station's total power consumption is 100 W, while the FX-8801 soldering iron is rated at 65 W. The soldering iron operates at 26 V AC.

What is the temperature range of the Hakko FX-888DX?

The FX-888DX can be adjusted from 50°C to 480°C. The factory default is 350°C. It also has a preset mode with default values of 250, 300, 350, 400 and 450°C, and these values can be changed by the user.

Which tips does the Hakko FX-888DX use?

The FX-8801 soldering iron supplied with the FX-888DX uses Hakko's T18-series tips. The station comes with a T18-D16 chisel tip. I also use the narrower T18-D12. The T18 family includes a wide range of conical, chisel and special-purpose tips in different sizes.

Hakko FX-888DX or Weller WE1010NA?

Both stations are more than adequate for hobby electronics. In my case, I chose the Hakko because its tip temperature seems to recover slightly faster, its soldering iron is slimmer, and the station takes up less space on my workbench.

That doesn't mean the Weller WE1010NA is a bad choice. I don't think there is a huge performance difference between the two models.

Does the Hakko FX-888DX have automatic shut-off or sleep mode?

No. This is the most significant shortcoming of the FX-888DX in my opinion. Although the station includes features such as a low-temperature alarm, temperature calibration, presets and password protection, it does not have a sleep function or an automatic shut-off after a specified period.

Is the Hakko FX-888DX worth buying?

If you're looking for a temperature-stable soldering station that can be used for many years and has readily available tips and replacement parts, I think the FX-888DX is well worth considering.

I switched to the FX-888DX after repeatedly dealing with poor temperature control, inefficient heat transfer and short tip life with inexpensive soldering irons, and based on my experience so far, I think it has been worth the money.

Links

For a look at the Hakko FX-888DX, including an unboxing and a short overview of its operation and features, you can watch my video here.

For technical specifications, replacement-part numbers and the user manual, please click here.