Kısaca: Bu yazı, Montreal’de bir bitpazarından neredeyse bedavaya aldığım 1976 yapımı Heathkit HW-2036A adlı PLL kontrollü, 10 watt gücünde, 2 metre FM bir alıcı-vericinin restorasyonunu anlatan 3 bölümlük serinin ilk kısmıdır. Bu bölümde Heathkit’in VHF radyo serisinin tarihini ve HW-2036A’nın iç yapısının nasıl çalıştığını ele alıyorum. Sonraki bölümlerde karşılaştığım sorunları ve bunları nasıl çözdüğümü anlatacağım.
You can read the English version of this article here.
 |
| Bitpazarında bulduğum HW-2036 A |
Bitpazarında Bir Heathkit HW-2036A Buluyorum
Montreal'deki aktif derneklerden biri olan WIARC, her yıl sonbaharda genelde 15-20 kişinin tezgah açtığı minik bir bitpazarı düzenliyor. Önceki yıl epeyce geç kalmış ve neredeyse kapanış saatinde içeri girmiştim. Bu cihazı da orada bir tezgahta gördüm (hatta üst üste iki tane duruyordu). Satıcının bir an önce kutularını toplayıp gitmek derdinde olmasının da etkisiyle bir paket sakız parası diyebileceğim bir paraya aldım ve çantama attım. Açıkça söyleyeyim, yalnızca yapısını merak ettiğim için almıştım ve satan amatör o kadar düşük bir fiyat vermiş olmasa almayabilirdim. İyi ki de almışım! Okuyacağınız gibi, 4 ay süren hem çok zevkli hem de çok öğretici bir proje oldu.
Heathkit’in 2 Metre VHF Telsiz Serisi: HW-202’den VF-7401’e
Şimdi biraz cihazı tanıyalım (Heathkit firmasından tekrar bahsetmeye gerek duymuyorum, daha önce epeyce anlatmıştım, o yazıda okuyabilirsiniz). HW 2036, Heathkit'in 1970'lerin sonunda piyasaya sürdürdüğü mobil VHF cihazlardan biri. Heath, 70'li yılların başından itibaren 2 Metre bandı için bir dizi telsiz çıkarmış. Bunların ilki kristal kontrollü, 6 kanallı HW-202 (1973). Arkasından sentezörlü HW-2026 gelmiş (1975) ancak o kadar sorunlu bir tasarım olmuş ki -özellikle istenmeyen emisyonlar bakımından- firmanın tarihinde ilk defa ürün piyasadan geri toplanmış. Ondan sonra gelen HW-2036, bir bakıma 2026'dan alınan derslerin sonucu (1976). Son olarak da VF-7401 çıkmış (1980). 7401, LED gösterge ve tarama özelliği de içeren daha gelişmiş bir cihaz. Bunların hepsinin kit olarak satılmış olduğunu da belirteyim. Kullanılan kasanın aynı olması dışında, devre yapılarında da ortak noktalar var, plaketlere bakınca görebiliyorsunuz.
Kit olduklarına bakarak ucuz olduklarını da sanmayın. 1978'de bir HW-2036A, 269 Amerikan Doları imiş; bu paranın bugünkü değeri 1.911 Dolar!
HW-2036 bu kit cihazların içinde en yaygın olanı. Bir de HW-2036A versiyonu var. Aradaki fark 2 Metre bandında birincinin 2 MHz, ikincinin de 4 MHz bant genişliğinde çalışması. Ancak erken davranıp HW-2039 alanlar üzülmesin diye Heathkit bir de modifikasyon kiti çıkarmış, bazı parçaları değiştirip cihazınızı A versiyonuna dönüştürebiliyormuşsunuz. Benim elimdeki de bu modifikasyonun uygulanmış olduğu cihazlardan. Altındaki etikete göre cihaz 17 Nisan 1977 günü tamamlanmış. Bu etiketler kitlerin parçası olarak geliyor ve "tamamladığım bu cihazın FCC standartlarına uygun olduğunu beyan ederim" ibaresini taşıyor. Yapımı bitiren amatör, etiketi imzaladıktan sonra kasanın altına yapıştırıyormuş. Dolayısıyla her cihazın kendine ait bir seri numarası var.
 |
| HW-202 : Heathkit 1978 kataloğundan |
 | ||||||||||
HW-2026 : Sentezörlü (1975)
HW-2036'nın Teknik ÖzellikleriŞimdi HW-2036A'nın teknik özelliklerine bir bakalım: Çalışma aralığı 144 - 148 MHz Hassasiyet: -113 dBm (0.5 uV) işaretle 15 dB susturma AF çıkış gücü: 1.5 Watt RF çıkış gücü: 10 Watt Modülasyon: FM, 0 - 7,5 kHz ayarlanabilir Duty Cycle: % 100 (sonsuz VSWR 'de) Tonlar 70 - 200 kHz arası ayarlanabilir 3 ton Verici ofset Kristal kontrollü, 3 seçenek + 600 kHz, -600 kHz, ekstra (sonradan istenilen frekans farkı için uygun kristal eklenmek üzere boş)
HW-2036A’nın PLL ve VCO Devreleri Nasıl Çalışır ?Bu alıcı-vericinin kalbi bir gerilim kontrollü osilatör (VCO). VCO, cihazın çalışacağı frekansı belirleyen ve o frekansta kalmasını sağlayan faz kilitli döngünün (PLL) de bir parçası aynı zamanda. Ön paneldeki üç mekanik BCD (binary to decimal - ikilik sistemden onluk sisteme çevirici) anahtarla çalışmak istediğiniz frekansı belirliyorsunuz. Bir de son haneyi 0 ya da 5 (Hz) olarak belirleyen anahtar var. Bir faz karşılaştırıcı VCO'dan gelen işareti bu rakama bölüp sonucu bir referans osilatöründen gelen işaretle karşılaştırıyor, arada faz farkı varsa VCO'daki varikap diyotun gerilimini değiştirerek düzeltme yapıyor. VCO'dan gelen işaret, istenilen asıl çalışma frekansının 6'da biri, hem alıcı hem de vericide işaret 6'ya katlanıyor. Vericide son çıkış katında güç 10 W'a yükseltiliyor. Alıcı, antene gelen işareti VCO'dan gelenin altıncı harmoniği ile karıştırıyor, elde edilen 10,7 megahertz ara frekans sinyali sekiz kutuplu bir kristal filtreden geçiriyor, güçlendirip bu defa da 455 kHz ara frekansa çeviriyor. Bu işaret detektörce ayrılıp güçlendirilmek üzere alçak frekans kuvvetlendiricisine gönderiliyor. Gördüğümüz gibi bugünkü mikroişlemci kontrollü telsizlere göre çok sade kalıyor olabilir ama, hiç de "basit" bir cihaz değil (yazılım tabanlı radyo teknolojisini hariç tutarak söylüyorum). Tasarımından 40 yıl sonra hala iş görebilen PLL kontrollü bir telsiz bu karşımızdaki... Bir sonraki bölümde, benim elime geçen HW-2036'nın sorunlarına ve bunları nasıl giderdiğime bakacağız. Ayrıca: Bu restorasyonun ayrıntılarını 4 bölüm olarak Youtube kanalımda da anlattım, buradan bakabilirsiniz. SSS (Sıkça Sorulan Sorular)Heathkit HW-2036A nedir?HW-2036A, Heathkit tarafından 1976 yılında tanıtılan, PLL kontrollü, 10 watt gücünde 2 metre FM alıcı-vericisidir (transceiver). Kit olarak satılmıştır ve 144–148 MHz frekans aralığını kapsar.HW-2036 ile HW-2036A arasındaki fark nedir?HW-2036, 2 metre bandında 2 MHz bant genişliğini kapsarken, HW-2036A 4 MHz kapsar. Heathkit ayrıca orijinal HW-2036 modelini A versiyonuna dönüştürmek için bir modifikasyon kiti de sunmuştur.HW-2036A ilk çıktığında ne kadara satılıyordu?1978 yılında HW-2036A kiti 269 ABD doları fiyatla satılıyordu. Bu tutar günümüzde yaklaşık 1.911 dolara eşdeğerdir.HW-2036A frekans kontrolü nasıl çalışır?Alıcı-verici, faz kilitli döngü (PLL) ve voltaj kontrollü osilatör (VCO) kullanır. Çalışma frekansı ön paneldeki üç adet BCD anahtarı ile ayarlanır. VCO çıkışı gerçek çalışma frekansının altıda biridir ve hem alıcı hem de verici aşamalarında 6 ile çarpılarak kullanılır.Heathkit başka hangi 2 metre telsizleri üretti?Heathkit dört adet 2 metre telsiz üretmiştir: kristal kontrollü HW-202 (1973), sentezleyicili HW-2026 (1975), HW-2036/2036A (1976) ve LED ekranlı, tarama özellikli VF-7401 (1980).Heathkit HW-2026 neden geri çağrıldı?HW-2026, ciddi istenmeyen yayım (spurious emission) sorunları nedeniyle geri çağrılmıştır. Bu olay, Heathkit tarihinde bir ürünün piyasadan geri çağrıldığı ilk durum olmuştur.Bağlantılar:HW-2036 restorasyonu üzerine videolarım, bölüm 1: İzlemek için tıklayın HW-2036 restorasyonu üzerine videolarım, bölüm 2: İzlemek için tıklayın HW-2036 restorasyonu üzerine videolarım, bölüm 3: İzlemek için tıklayın HW-2036 restorasyonu üzerine videolarım, bölüm 4: İzlemek için tıklayın
Robert Sumption’ın HW-2036 genel modifikasyonları videosu: İzlemek için tıklayın |
YASAL UYARI
Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler (metin, görsel, tasarım, doküman ve diğer tüm materyaller) aksi açıkça belirtilmediği sürece Çağlar Akgüngör’e aittir ve telif haklarıyla korunmaktadır.
İçerikler; arama motorları, önbellek kayıtları veya başka herhangi bir teknik yolla erişilmiş olsa dahi, yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, alıntılanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya herhangi bir amaçla kullanılamaz.
Bu web sitesinin kullanımı, kullanıcıya içerikler üzerinde herhangi bir hak veya lisans vermez.
No comments:
Post a Comment