EFE-40 HF SSB QRP Transceiver

The EFE-40 is a 7 MHz (40-meter) HF SSB QRP transceiver typically operating at 3–5 watts of output power. It is derived from Luc Pistorius’s “Forty” QRP design and further developed by TA3OM Mustafa Bey. This article covers the design origins of the transceiver, key circuit modifications, and practical construction details including its PCB-based homebrew implementation and potential for CW operation.

Bu yazının Türkçe'sini okumak için tıklayınız.

The Turkish Brother of the Forty QRP Transceiver: EFE Is Born 

It was December 16, 2013 (yes, I remember!). Late in the afternoon at work, I was secretly reading the discussions on the forum then known as Bitlik when I saw a message from TA3OM Mustafa Bey and practically jumped out of my chair. He was explaining that he had taken F6BQU Luc Pistorius’s Forty transceiver, combined it with a DDS signal generator he had built himself, and—with some modifications—created a higher-performance QRP single sideband (SSB) transceiver. In an instant, my mind went back ten years…

It was the summer of the year I had finished my master’s degree in France and started my PhD. I had no chance of setting up a station or working on electronics (except for a FOXX-3 that I had assembled). My financial means were very limited, yet I still couldn’t resist subscribing to Megahertz magazine. It was a high-quality publication edited by F6GKQ Denis Bonomo. In fact, partly to break some of the prejudices about Turkey and to introduce our country, I also wrote a few articles for that magazine. I first came across F6BQU Luc Pistorius and the circuits he designed thanks to Megahertz. These circuits were introduced through articles in the magazine. If you wanted to buy them as kits, you could obtain them from Dahms Electronique in Strasbourg. Unfortunately, neither Megahertz magazine exists anymore nor does Dahms Electronique sell those kits; but thankfully, detailed descriptions of all of Mr. Pistorius’s circuits are still available on his website. There are very useful circuits ranging from simple to more advanced ones—I recommend taking a look.

The Megahertz issue where Forty was described for the first time

That summer, when a heatwave swept across Europe, Luc Pistorius published the details of a QRP single sideband transceiver operating on the 40-meter band in the July 2003 issue of Megahertz: the Forty. I remember carrying the magazine with me and studying it until morning at the hotel where I worked nights (yes, I completed my PhD while working night shifts at a hotel!). I especially never forgot the last sentence of the article: “Despite its deliberate simplicity, this transceiver is not a toy.” A year earlier, in the August 2002 issue of the same magazine, Mr. Pistorius’s Toucan CW transceiver for the 30-meter band had also been published, and I had been quite tempted by that one as well. Anyway, in the end, amid all those financial constraints, the rumbling of my stomach prevailed; I buried both the Forty and the Toucan in my heart (!) and carried on with my life.

Time passed, and when I returned to Turkey, I learned that a group of amateurs, led by TA1AC Çetin Ağabey, had prepared kits of the Forty and a frequency counter that could be used with it, and that these were being sold as kits at Başak Elektronik in Abed Han in Karaköy. I obtained one of each. I built the frequency counter, but alas, I couldn’t even touch the Forty because it was time for my military service. My year as a reserve officer came and went. But I could never settle down. I went to Cyprus for work, and my dear Forty board was left orphaned again. At one point I intended to finally build it and even carried it there with me, but somehow my mind drifted to my first love, the Toucan. I left the Forty aside and built a Toucan instead, but since I didn’t really know CW properly, I never quite boxed it up and made it fully operational. In the meantime, I changed jobs and returned to Istanbul.

It was during this period, when I had finally begun to devote serious time again to amateur radio, that Mustafa Bey’s message appeared on the forum. You can imagine how happy I was. A week later, the boards for both the transceiver and the VFO were in my hands. Naturally, the first thing I did was to start removing components from the Toucan and the old Forty boards. I used most of those parts in the construction of the EFE-40 (and later the EFE-20).

Technical Specifications – Differences Between EFE QRP and FORTY QRP

Now that we have covered the historical background (!), let us move on to the technical part. I mentioned that the EFE is an improved version of the Forty. We should talk a bit about the differences between the two transceivers. First of all, it should be emphasized that Luc Pistorius continued to develop the Forty after August 2003. You can see this evolution by clicking the links on the relevant page. For example, the earliest versions did not even have a digital frequency display. Later came the PLL-synthesized Forty 2. As far as I understand, the version Mustafa Bey used as the basis while developing the EFE was the Forty 1B. What he essentially did was to eliminate some of the shortcomings that amateurs had complained about in the Forty’s circuit and to combine it with a variable frequency oscillator similar to the one in the Forty 2—but using DDS instead of PLL. Fortunately he did, and we owe him our thanks. There were amateurs in Turkey who had built the Forty 1 and Forty 2, but thanks to Mustafa Bey’s detailed explanations, his support, and the well-prepared circuit boards, we really experienced a QRP boom. 🙂

Forty's Schematic

EFE-40's Schematic

As for the points that were improved:

• Luc Pistorius designed the Forty according to the components he could find in France. Two of these parts are really difficult to obtain, and even if you can find them, they are very expensive. The first is the SSM-2165 integrated circuit from Analog Devices, which he used for microphone compression. Mustafa Bey solved this problem by redesigning the microphone input to work with a capacitive microphone and by using a TL072 op-amp to provide both pre-amplification and compression, thus eliminating the need for the SSM-2165.

Microphone input and preamplifier in Forty

Microphone input and preamplifier in EFE

• The second issue concerns the Neosid 5164 intermediate frequency (IF) transformers, four of which are required in total. It is possible to find other miniature transformers with similar values, but almost all of them measure 10×10×10 mm, which makes them somewhat bulky. This particular series from Neosid, however, measures 7.5×7.5×10 mm. For this reason, Mustafa Bey designed the PCB with traces and holes for both 7 mm and 10 mm transformers, making it possible to use whichever suitable transformer is available. I will provide more detailed information about this topic below.
• To increase the somewhat insufficient audio level of the Forty, he amplified the signal in the receive section after the second mixer and the demodulator, again using a TL072 op-amp.
• In the Forty, automatic gain control (AGC) occurs when an LED conducts only during the negative portion of signals whose peak-to-peak voltage exceeds 0.6 V (for very strong signals, a second diode comes into play, further reducing the signal level entering the mixers). In the EFE, however, the signal taken from the low-frequency preamplifier is amplified by a transistor and used both for the S-meter and for gain control. Naturally, an S-meter output circuit—absent in the Forty—was also added to the design.
• In addition to these changes, Mustafa Bey placed a higher-gain transistor at the output of the crystal filter in the receive section, moved the aluminum heat sink onto the PCB, and provided a VFO input with an adjustable resistor. He also added screw terminals—which I find very practical—to make the connections between the PCB and external components easier.
• Of course, for all these changes, he also redrew the PCB layout and the circuit diagram. The dimensions of the EFE boards are: RF board 120×95 mm, DDS board 115×54 mm.

Forty's circuit board

EFE-40's circuit board

Construction of the EFE-40: Some Observations, Tips and Suggestions

Now that we have also touched on the differences between the two devices, we can move on to notes about construction, adjustments and operation:

• As I mentioned, I obtained the EFE PCBs from Mustafa Bey. I started by assembling the DDS board. Apart from the SMD AD9833 integrated circuit and a few SMD capacitors around it, there is nothing particularly difficult here. When mounting the DDS board on the inside of the front panel of the enclosure, I had to move some components that were originally on that side to the back because of space constraints, but that was a matter of personal preference. When connecting the encoder to this board, make sure that the A and B terminals are wired correctly. If you do not like using a push-button encoder, you can use a separate button for menu operations; if I had had enough space, that is what I would have done.
• A 16F84 microcontroller controls the DDS chip. Mine came with the program already loaded when I received the boards. You can contact Mustafa Bey regarding this.
• The AD9833 integrated circuit is a DDS device capable of generating signals up to 12.5 MHz. Like all DDS circuits, it cannot generate signals at frequencies higher than half of the reference frequency (clock oscillator), so by using a voltage-controlled oscillator (VCO) designed for 25–27 MHz, you can make use of the AD9833 across this entire range. With a 25 MHz reference, it provides a resolution of 0.1 Hz, which is more than sufficient for this type of device. The circuit worked flawlessly with the 28.672 MHz VCXO that came with the boards.

EFE-40 DDS Board

Schematic of the EFE-40 DDS board

Component Selection, DDS VFO, and Crystal Filters

Before starting the assembly, I carried out a careful effort to source the components. In all his explanations, F6BQU emphasized that using multilayer ceramic capacitors is important for good performance. In our country, however, it is very difficult to find places that sell such capacitors except for the larger ones designed for high voltage. For this reason, I ordered a kit containing various values from China via the internet, and additionally asked for plenty of commonly used values such as 100 pF, 1 nF, and 10 nF (note that not every capacitor labeled “multilayer” actually is one. Some are fake. It is best to buy from sellers you have previously purchased from). Before assembly, I measured the values of all passive components and discarded those that showed large deviations from their nominal values. All the cores I used were originals (Amidon and Micrometals) that I had also purchased from abroad. I avoid buying the binocular or toroidal cores found on the market in various colors but with unknown specifications, because if they do not have the required characteristics they only waste time.

Another component that required special care when sourcing for this circuit was the miniature transformers. As mentioned earlier, F6BQU used transformers from the Neosid company in all his circuits because he could obtain them in France, but acquiring these was a major problem. In Istanbul, many amateurs used transformers with pink and green cores that were available at Elmadağ Elektronik in the Karaköy İşhanı (unfortunately this wonderful shop closed in 2018 and turned into a “LED shop”). While working on my first Forty assembly, I had also bought and kept some of these. However, since there was no clear information about their exact values, I preferred to purchase TOKO KACSK3892 transformers from a seller in the U.K. instead of using the parts I already had. Of course, any other intermediate frequency transformer produced for 10.7 MHz with equivalent pin layout, winding ratio, and characteristics could also be used. Some friends even wound their own transformers. Later, when I built a precise LC meter, I measured these different transformers and took notes about them. Since this information might also be useful for other projects, I wrote a separate article on this subject, where you can find more detailed information.

For the single sideband filters in both receive and transmit, I used 4.9152 MHz HC-49U crystals that I was able to obtain at a reasonable price. Another suitable frequency between 4 and 6 MHz could also be used. Since it was mentioned on forums that they might have narrower bandwidth, I did not want to use the shorter HC-49S type crystals, although I also saw people who reported using them without problems. Do not forget to enter the crystal frequency into the DDS as the intermediate frequency. To do this, hold down the encoder button while applying power to the circuit. On the screen that appears, press the button again to move step by step through each digit, and rotate the encoder to change the number at that position. Since the intermediate frequency must be entered either as negative or positive, do not forget to change the sign as well. If you leave the number displayed there as “00000000”, it means that no intermediate frequency has been entered. In that case, the signal at the DDS output will remain at the frequency shown on the display.

After Construction: Adjustments and Tests

A few days after roughly adjusting the output power to about 4 watts (PEP of course) and completing the basic tuning, I managed to connect the battery that I was using to power the circuit with reversed polarity and burned almost everything from the power supply section and the output stage—from nearly the fourth mixer all the way to the final transistor! You may ask, “Why were you powering it from a battery?” In the apartment where I live, as in many buildings in our country, the mains grounding is problematic, and my simple power supplies cannot fully suppress the noise coming from the mains.

Anyway, as a result, I had to rebuild the output stage twice from scratch. In the meantime, finding the output transistor, the 2SC1971—or rather a genuine one—is very difficult. Even the ones I ordered from Greece for a high price turned out to be fake (the seller was someone I trusted; he was very surprised and immediately refunded my money, and I still continue to buy from him). Fortunately, TA3OM Mustafa Bey helped me with this issue, and the device was finally completed using the transistor he sent me. I also tried other transistors such as the 2SC2075, 2SC2078, and 2SC5739, but the highest output power was again achieved with the 2SC1971. Later, I found a seller in China who salvages these transistors from old equipment (probably medical devices), and I managed to obtain ten of them at a good price. Nine of the parts that arrived were in working condition.

At left, a genuine 2SC1971, at right, the "potato"

After completing the receiver section of the device, I found a strong station and made the rough adjustments. I listened to traffic for a few days. Then I started working on the output stage, but because of three mistakes I made, finishing this stage took a long time. The first was that one of the intermediate frequency transformers I had removed from the Toucan and used in this build was defective. Assuming that the transformer could not be faulty, I kept struggling with the other components. Secondly, I had used a BN43-302 core instead of a BN43-202 in the L9 coil; I noticed this only while searching for another component and looking through the ferrites in my box.

Shorter binocular ferrites in the picture are BN43-302 (wrong type)

After finishing the construction, I followed this procedure to make the adjustments: once I made sure that the BFOs were operating properly (using both an oscilloscope and a frequency counter), I soldered a wire to the relevant pins on the relay and shorted them so that the receiver would receive continuous DC supply voltage. After connecting a dummy load to the antenna connector and a pair of headphones to the audio output, I keyed the transmitter and spoke into the microphone while listening to my own voice. Using this method, I adjusted the microphone input level with P3, the single sideband balance with P4, and the BFO frequency with C63, leaving the settings where the sound seemed best to me. In the following days, when I had the opportunity, I connected the device to an antenna and further improved the adjustment by listening to my own signal this time with a commercial HF receiver (to make this receiver slightly less sensitive, I used only a 30 cm piece of wire as the antenna).

To house the circuit, I used the enclosure of an old power supply that I had on hand. Since its dimensions were close to those of the PCBs, making the front panel both attractive and functional was not particularly easy. I did not want to separate the display and the encoder from the DDS board. However, in order to position the board properly on the front panel of the enclosure, I had to solder the capacitor and the terminal block at the DC power input to the back side of the PCB. I chose a chassis-mount four-screw BNC connector for the antenna and a 2.1 mm connector for the DC power input. I designed the front and rear panel labels in MS Word and had them printed on suitable paper at a copy shop, then glued them onto the panels. After that, I installed the display, knobs, switches and connectors in their places and made the final wiring connections.

Preparing the front panel

Assembly completed

Note the "supposedly" efficient RF insulation
between the DDS board and the main board

Chassis closed after first alignment

Next Stage: Improving the EFE-40 QRP

At first, I had prepared an old CB microphone to use with this device, but later I changed it because of a small issue that was bothering me. You can find my explanations about this and other modifications in my article titled “Improving the EFE-40.” Yes, of course there is more to come—did you think it was finished? The pursuit of perfection is an endless journey, my friends. :)

The mascot of the late Megahertz Magazine,
which sparked my fascination with Forty and the EFE.
It was a great magazine, but the French-speaking amateur
community seems not to have recognized its value.

FAQ – EFE-40 HF SSB QRP Transceiver

1. What is the EFE-40 HF SSB QRP transceiver?

The EFE-40 is a compact single-band HF transceiver designed for operation on the 40-meter amateur radio band. It uses single-sideband (SSB) modulation and operates at low power (QRP level), typically around 3–5 Watts. It is popular among amateur radio operators who enjoy lightweight and experimental radio operation.

2. What power output does the EFE-40 have?

The EFE-40 typically operates at around 3–5 Watts of RF output power, depending on the build and configuration. This low power level is typical for QRP transceivers and emphasizes efficient antennas and operating technique.

3. What frequency bands does the EFE-40 operate on?

Initially it was designed for the 40 meters band but like the Forty transceiver of which it is a derivative, it can be built for 20 or 30 meters, and even 80 meter, with minor changes.

4. Is the EFE-40 a kit or a ready-built transceiver?

The EFE-40 was not sold as a complete kit or finished transceiver. In most cases only the PCB and circuit design were available, and builders had to source components and construct the rest of the radio themselves, often in a homebrew configuration.

5. Can the EFE-40 be used for long-distance (DX) communication?

Yes. The EFE-40 can achieve long-distance (DX) contacts under good propagation conditions, especially on the 40-meter band during evening and nighttime hours. Success depends heavily on antenna quality and operating skill.

6. Is the EFE-40 suitable for beginners?

It can be suitable for beginners with basic understanding of HF radio operation, but it is primarily aimed at amateur radio enthusiasts interested in QRP operation and experimental setups.

7. Can CW mode be added to the EFE-40?

Yes. CW (Morse code) operation can be added depending on the build configuration. Since the design is based on a simple QRP platform, CW capability can often be implemented with additional keying circuitry or modifications to the transmitter stage, making it suitable for both SSB and CW experimentation.

Links

• FORTY QRP Transceiver, the origin of EFE-40: click
• A nice build and review by WB8YQI: click
• Another build by KG7M: click
• Video by JL1HD : click
• Video and review by Radio Diogenes: click

uSDX ÇOK BANTLI HF CW / SSB SDR ALICI-VERİCİ

uSDX MULTIBAND HF CW / SSB SDR TRANSCEIVER

WA2CBA 3 bant µSDX, 3d yazıcıda parcaları basılmış maniple ile

Bu yazının konusu olan uSDX, daha doğrusu µSDX yani "Yazılım Temelli Mikro Radyo" (micro software defined radio) bana sevgili ağabeyim Barbaros Aşuroğlu'nun (TA2CBA, WB2CBA) hediyesi. Dünyayı sarsan Covid-19 salgının en sıkıntılı günlerinde bu cihazı -hem de postadaki sıkıntılara rağmen- bana ulaştırmıştı ancak gerek iş yoğunluğu gerekse de istasyondaki eksikler nedeniyle bu mucizevi telsize bir türlü hakettiği zamanı ayıramamıştım. "Laboratuvar şartlarında" yaptığım birkaç denemenin haricinde, uSDX'im 2 yıldır çoğunlukla kutusunda durdu, bir-iki kere de işaret üreteci olarak görev yaptı. Nihayet bu yaz cihazı aktif olarak kullanmak ve izlenimlerimi bir kenara yazmak fırsatını bulabildim. Bunları kısaca sizlerle de paylaşacağım.

Herşeyden önce biraz uSDX'in gelişiminden söz edelim. µSDX muhteşem kitlerinden tanıdığımız -hem de Muğla'lı bir hemşehrimiz sayabileceğimiz- G0UPL Hans Summers'ın QRP Labs QCX cihazından yola çıkan PE1NNZ Guido'nun geliştirdiği yazılım tabanlı (SDR) bir alıcı-verici. QRP telsizlere, özellikle kitlere ilgi duyanların bileceği gibi yalnızca CW modunda çalışan çok güzel bir CW QRP alıcı-vericiydi. Guido'nun 2019'da elindeki QCX'i SSB için uyarlaması ile başlayan bir "modifikasyon" projesi, başka amatörlerin katılımıyla da gelişerek açık kaynaklı bir proje olan uSDX'e evrildi. Internet'te uSDX ile ilgili arama yaptığınızda göreceksiniz ki Barbaros Bey'in ana devre kartını ve çıkış/filtre katı kartını tasarladığı bu versiyondan başka bir de DL2MAN Manuel'in versiyonu var. Her iki versiyon da çoktan Çinli dostlarımız tarafından (izinsiz) üretilip satılır hale gelmiş fakat özgün kitleri çeşitli kaynaklardan edinmek mümkün. Bu arada, şu amatör gibi bir Arduino Nano ve Si5351 modülü kullanarak delikli pertinaks üzerinde bile yapabilirsiniz. uSDX sonuçta "açık" bir tasarım.

Bana gelince, elimdeki uSDX Barbaros Bey'in özgün plaket tasarımı ve eklemeleriyle hazırladığı 3 bantlı versiyondu. Boyutları, zarif alüminyum kasasıyla 10cm x 8 cm x 3,7cm; ağırlığı ise 250 gram kadar. Ön tarafında kullanımla iligli ayarlara ve menüye erişmeyi sağlayan iki düğme ve yine düğmeli bir kodlayıcı var. Arka taraftaysa 4 tane 3.5 mm'lik dişi konnektör var. Anten konnektörü (BNC) ve DC güç girişi solda kalacak şekilde sayarsak bunlar soldan sağa:

• PTT çıkış: Evet Barbaros Bey bunu da düşünmüş, bu cihazla başka bir kuvvetlendirici kullanacaksanız  veya dijital haberleşme yapacaksanız çok yararlı (bu çıkış yarı iletken bir röleye [ssr] bağlı)
• Kulaklık çıkış: Kulaklık veya küçük bir hoparlör için 
• Kulaklık/mikrofon giriş-çıkış: Kendi üzerinde hoparlör bulunan 4 pinli mikrofonlar için
• Mikrofon/PTT giriş: Anlaşılacağı gibi, mikrofon veya maniple için

Giriş ve çıkışlar. Fotoğraf otomatik filtre geçişli çıkış katı eklendikten sonra çekildiği için,
üç bantlı eski çıkış katındaki iki kayar anahtarın yeri boş. 

Cihazda 10 metre'den 160 metre'ye tüm amatör HF bantlar bulunmakla birlikte, yalnızca 20m, 30m ve 40m bantları için filtreler olduğu için kalan bantlarda biraz kayıplı olarak dinleme yapmak dışında çalışmak pek mümkün değildi. Ancak bu 3 bant benim açımdan gayet uygundu. Ağustos ayını geçireceğimiz eve gelince, hanıma çaktırmadan bir sabah çatıya çıktım, "balığa çıkacağım" diye getirdiğim 5m'lik olta kamışını mutfak bacasına sabitledim. Buna 1mm çaplı, 40m telden yaptığım delta loop'u astım, üçgenin bir ucunu bir havalandırma bacasına, diğerini de bir pelit dalına bağlayıp gerdim. 

Bu şekilde uSDX'i her akşam 1 saat kadar kullandım. Güç kaynağı olarak elimde 10 kalem pil alabilen bir pil yatağı vardı. Ucuzluk marketlerinden aldığım alkalin pillerle toplamda 4-5 akşam çalışabildiğimi gördüm. Ekranın ışığı, gönderme yaptığımda sönmeye başlıyorsa zayıflamış olduğunu varsayarak pil takımını değiştirdim (elimde bir ölçü aleti yoktu). CW modunda oldukça yavaş çalışabildiğim ve her QSO'mun da 10-15 dk sürdüğü düşünülürse bunun enerji kullanımı bakımından iyi bir performans olduğu anlaşılabilir. Kaldı ki bendeki cihazda ekran aydınlatmasını kapatmak mümkün değil. Toplam 7-8 gecede 9 farklı ülke ile, 20m ve 40m bantlarında 16 QSO yapabildim. CW çalışmak için cihazın kendi anahtarlama özelliği var, gayet de iyi çalışıyor. Türkiye'ye gelip giderken ağırlık taşımamak için 3 boyutlu yazıcıda bastırıp parçalarını birleştirmiş olduğum basit çırpma manipleyle bile sorun yaşamadım. Ayrıca ister Arduino IDE aracılığıyla, ister doğrudan belleğine CW mesajlar kaydedip sonra tek bir butona basarak gönderebilirsiniz. 

Cihazın tek yant bant modülasyonu (SSB) ilgili birşey söyleyemeyeceğim. Yanımda mikrofon olmasına rağmen kullanmadım. Geçmişte düşük güçle epeyce ses haberleşmesi yaptım, artık saatlerce bağırmak hoşum gitmiyor :) Yalnız zaman zaman başkalarının haberleşmelerini dinledim ve ses kalitesinin biraz düşük olması haricinde bir sorun yaşamadım. 

Gümüşlük sırtlarından Ege'de gün batımı, tabii 5m'lik olta kamışı
ve dipol anten de manzaraya dahil!

En düşük SWR'yi ararken manzaraya dalmak...

Kahvaltı sonrası denize nazır QSO!

uSDX'i ilk defa denediğimde birazcık sağır olduğunu düşünmüş, hatta bir üniversitede RF laboratuvarındaki bir amatör arkadaşımın yardımıyla hassasiyetinin -115 dBm olduğunu saptayıp bunu olumsuz bir durum olarak nitelendirmiştik. Bu yaz, internet forumlarında okuduklarımın da etkisiyle cihazdaki otomatik kazanç denetimini (AGC) kapatınca bu durumun etkisi biraz azalıyor. Aynı şekilde gürültü azaltma özelliği (NR) de menüden kapatılınca önceden zayıf gelen istasyonları da duyar hale geliyorsunuz. Tabii AGC kapanınca zaman zaman sesi elle açmak kapatmak zahmeti doğuyor ancak ben bunda bir sakınca görmüyorum. Çok güçlü gelen bir istasyon olursa da bunu yine menüdeki zayıflatıcıları devreye alarak bastırmak mümkün ama benim QSO'larım genelde kısa sürdüğü için deneme yapmak dışında bu işlevle hiç oynamadım. Kulağımı rahatsız edecek ya da cihazın sağlıklı işlemesine engel olacak kadar güçlü bir istasyonla çok da sık karşılaşmadım zaten. Bir de şunu hatırlamak gerek: -115 dB, S-metrede S2'ye denk geliyor, bir çok seri üretim ticari alıcının ise hassasiyeti -120 dB, yani S1'e yakın. Tabii ki hassas bir alıcı çok önemli ama, elimdeki 2-3 W çıkan cihazla S1 gücünde gelen istasyonu duyup da ne yapacağım ki? Cevap versem zaten % 99  o beni duymayacak... Dolayısıyla "-115 dB neyime yetmez?" diyerek yola devam ettim.

Bence yaşadığım tek gerçek sıkıntı, ikide birde başlayan yüksek frekanslı bir sesti. Ne kadar uğraştıysam da bu ıslık sesinin çıkmasına bir türlü engel olamadım. Cihazı açıp bir süre sorunsuz olarak bandı dinleyebiliyordum ama ne zaman (herhangi) bir düğmeye bassam ıslık başlıyordu. Almayı bir yana bıraktım, gönderme yaparken bile durmuyordu. Cihazın yazılımının farklı versiyonlarını denedim, bu versiyonları Arduino IDE'sinin farklı versiyonları ile yükledim, menü seçimlerini değiştirdim, sesin ATMEL mikrodenetleyicinin yetersizliğinden kaynaklandığını düşündüğüm için gereksiz saydığım tüm işlevleri devredışı bıraktım, ama kar etmedi... 

Son çare olarak Barbaros Bey'e fikrini sordum, önce o da durumun çipin kapasitesiyle ilgili olabileceğini düşündüyse de sonra çok önemli bir şeyi hatırladı: Cihazın kulaklık çıkışına giden devre yolunda, ses seviyesinin aşırı yükselmemesi için 470 Ω 'luk bir direnç vardı! (hoparlör çıkışında yok). O direnci kaldırırsam, gelen işaretleri duymak için sesi 14-15 düzeyine kadar arttırmak zorunda kalmayacağımı, söz konusu ıslık sesinin ses potunun çok açılmasıyla çıkabileceğini belirtti. Tabii elimde ne havya ne de başka bir gereç vardı. Ben de bir parça çok damarlı hoparlör kablosu buldum, damarlardan birini ayırıp plakete dik monte edilmiş direncin iki bacağının etrafına bir cımbız yardımıyla dolayarak direnci kısa devre ettim. Kulaklığı takıp deneyince gördüm ki sesi 8-9 seviyesine açmam, herşeyi duymam için yeterli oluyor, bizim ıslık sesinden de eser kalmadı!

Kısa devre ettiğim 470 Ω direnç. Şimdi bunun yerinde 47 Ω'luk bir tane var.

Anlayabileceğiniz gibi tatilde uSDX'e epeyce ısındım. Yalnız aklıma takılan 2 nokta vardı, birincisi kulaklık çıkışındaki iptal ettiğim 470 Ω 'luk direncin yerine 47 Ω 'luk bir direnç takmak, ikincisi de elimdeki cihazı 4 bantlı, ve filtreler arası geçişi otomatik yapacak hale getirmekti. Birincisi üzerine birşey söylemeye gerek yok. İkincisine gelince gerekçem şuydu: Bendeki 3 bantlı uSDX'te (7, 10, 14 MHZ) bantlar arası geçiş yaptıktan sonra arkadaki 2 tane SMPS anahtarla doğru filtreyi seçmek de gerekiyordu. Bu biraz bıktırıcı bir durumdu -en azından benim için- çünkü anahtarların konumunu değiştirmeyi unutuyordum. Halbuki Barbaros Bey buna çoktan bir çare bulmuş ve ANTRAK'ın web sayfasında yayınlamıştı: İsterseniz 4, isterseniz 8 bant için alçak geçiren fitreleri, geçişleri yapacak röleleri ve diğer parçaları alacak birer çıkış katı plaketi... 

Türkiye'de tesadüfen Internet'te bulduğum çıkış katı plaketi

Yeni çıkış katı tamamlanmış ve ana plaketin üzerine yerleştirilmiş

Denemeler: Röleler çalışıyor!

Kanada'ya döndükten sonraki ilk işim, tasarımını Barbaros Bey'in yapmış olduğu 4 bantlı çıkış katını yapmak oldu. Internet'te gezinirlen güzel bir rastlantıyla bu plaketleri Türkiye'de bastırıp satan birini bulmuş ve geri dönmeden almıştım. Geriye malzemeleri toplamak ve tabii toroid'leri sarmak :) kalmıştı. Birkaç akşamda devreyi tamamladım, yapımla ilgili ayrıntı vermeyeceğim çünkü sağolsun Barbaros Bey bütün bilgileri özenle vermiş ilgilendiyseniz ANTRAK'ın sayfalarına mutlaka bakmanızı öneririm. Yalnız bu "quad band" versiyonu yapacaksanız, iki uyarı: İlk olarak, 4 bantlı çıkış katını taktıktan sonra, diğer bantlarda yalnızca gönderme değil, dinleme de yapamıyorsunuz çünkü yazılım, seçtiğiniz bantlar dışında röleleri harekete geçirmiyor.  İkinci olarak da, cihazın dinleme sırasında çektiği akım artıyor (bendeki örnekte 100 mA oldu). 

Benim yeni çıkış katına filtre eklemek için seçtiğim amatör bantlar 40m, 30m, 20m ve 17m oldu. 40m ve 20m zaten en popüler bantlar. Diğer iki bant dikkat ederseniz yarışma yapılamayan WARC bantları. Frekans aralıkları dar vb. ama en azından benim gibi yarışma sevmeyenlere bu seçenek var! Neyse devam edeyim: Çıkış katını tamamlarken önce filtreleri yaptım ve NanoVNA ile frekans tepkilerine bakarak kontrol ettim. Fotoğraflarda görebileceğiniz gibi bunlar 2. harmonik için optimize edilmiş alçak geçirgen filtreler. Filtrenin geçirgenliği 2. harmonik ve yakınında en aza düşüyor, sonra tekrar yükseliyor. Büyük olasılıkla kullandığım parçaların kalitesi(zliği)ne bağlı olarak her bantta en yüksek bastırmayı alamadığımı düşünüyorum ama dört bant için 2. harmonik 35-45 dB arası bastırılıyor, en yüksek çıkış gücünün 4-5 Watt olduğunu düşünürsek çok kötü değil.

Yeni filtreleri ve çıkış katını tamamladıktan sonra ilk işim her bantta çıkış gücünü ölçmek oldu. Beklediğimin çok altında rakamlar görünce epey bir hayal kırıklığına uğradım:

Farklı gerilim düzeylerinde bantlara göre çıkış gücü, ilk ölçüm

Fakat özellikle 30m'de çıkış seviyesinin 40m'ye göre daha yüksek olduğunu görünce bunun filtrelerle ilgili bir sorun olduğunu düşündüm. Biraz araştırdıktan sonra DL2MAN'ın tarif ettiği biçimde her filtredeki birinci toroid nüvedeki sarım aralıklarını değiştirerek en yüksek çıkış düzeyini elde ettim.

Filtreler tekrar ayarlandıktan sonra

Bu iş bittikten sonra işarete bir de FFT ile bakmak istedim. Görebildiğim tek sorun, 40m bandında 3. harmoniğin yeterince bastırılmıyor oluşu. Yeterince değil derken, -36 dB makul kabul edilebilir ama tam güçle çıkarken (4,5 W) 20m bandında bir yerde de 1 miliwatt civarı çıkış yapacağım demektir. Bu sorunla fırsat bulunca tekrar uğraşacağım. 

Belirtmiş olduğum gibi, uSDX'i SSB veya dijital modlarla kullanmadım ancak bir çok amatörün bu modlarda da uSDX ile haberleşme yapmakta olduğunu görüyorum. Zaman olursa bunlarla da denemeler yapacağım ama öncelik telgraf. Cihaz özelliklerle maliyeti ve boyutu karşılaştırıldığında gerçekten de mucize gibi. Özellikle yolculuk, doğa faaliyetleri (kamp, tırmanış, SOTA vb.) gibi durumlar için çok uygun olduğunu düşünüyorum. 

EKLEME: Bu yazıyı yazdıktan iki hafta kadar sonra ölçümleri yaptığım osiloskop probunda bir sorun olduğunu farkına vardım. Lütfen bununla ilgili yaptığım düzeltmeyi de okumayı ihtmal etmeyin.

YASAL UYARI

Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler (metin, görsel, tasarım, doküman ve diğer tüm materyaller) aksi açıkça belirtilmediği sürece Çağlar Akgüngör’e aittir ve telif haklarıyla korunmaktadır.

İçerikler; arama motorları, önbellek kayıtları veya başka herhangi bir teknik yolla erişilmiş olsa dahi, yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, alıntılanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya herhangi bir amaçla kullanılamaz.

Bu web sitesinin kullanımı, kullanıcıya içerikler üzerinde herhangi bir hak veya lisans vermez.

EFE-20J QRP SSB CW ALICI VERICI

 EFE 20J QRP CW SSB TRANSCEIVER

2018 yılında, 20 metre bandı için yaptığım ve CW modunda çalışabilen, alçak frekans filtresi eklenmiş, 20W çıkış gücüne sahip bir EFE alıcı-vericisi daha yaptım. Bu yapımla ilgili notlarımı aşağıda okuyabilirsiniz.

 

EFE - 20 J: "JUMBO"

Önceki yazılarımda tanıtmaya çalıştığım EFE-40’ı bir yıl kadar fırsat buldukça kullandım ve düşük güçle çalışmaktan memnun olduğuma karar verdim. Düşük güçle çalışmak bana çok daha sportmence geldi. Çok sabır gerektiriyordu, dinleme ve fırsat kollama alışkanlığını geliştiriyordu ve elbette daha zor şartlarda gerçekleştirilen görüşme, insana daha fazla tatmin veriyordu. Bununla birlikte, çalışma biçimimde teknik olarak bazı iyileştirmeler yapmam gerektiğini de gördüm. Ses haberleşmesi, devamlı dalga (CW) ya da sayısal haberleşme tekniklerine göre zaten verimsiz bir haberleşme biçimiydi, bir de bunun üzerine ben kör-topal bir anten kullanarak erişebildiğim sınırları iyice daraltıyordum. Bahçeye diktiğim 10 metrelik bir olta kamışına astığım bir delta loop antenim vardı. Maliyetine ve kurulum kolaylığına göre çok iyi iş yapıyordu ama görüştüğüm radyo amatörleri ya komşu ülkelerdekilerle (Balkanlar’ı da komşu sayarsak) ya da uzakta olmakla birlikte, çok iyi bir yönlü antene sahip olanlarla sınırlı kalıyordu. Bu ikinci grup, antenlerinin getirdiği kazanç sayesinde benim çıkış gücümün düşüklüğünü dengeliyordu. Böylelikle ilginç hatta ender istasyonlarla görüşmeler de yapabildim ama QRP çalışmada daha uzağa erişebilmek için, yönlü bir antene sahip olmalıydım.

Doğal olarak bende de böyle bir anten yapmak ve kullanmak düşüncesi doğdu ama bunu 40 metre dalga boyu için yapmak şansım yoktu. Binanın özellikleri, çatının biçimi, malzemeye, işçiliğe erişim, maliyet, vb. sıkıntılardan dolayı, kocaman bir anteni ve bunu döndürecek sistemi çatıya kurmam mümkün değildi. Yine de kiremitlerin üzerinde geçen birkaç keşif seferinden sonra, bacalardan birinden destek alarak boyutları makul, basit bir yönlü anteni buraya yerleştirebileceğimi anladım (aklımdaki seçenek yine olta kamışlarıyla yapılacak iki unsurlu bir Yagiydi. ) 20 metre bandının çok amaçlı olmak bakımından en uygunu olacağını düşündüm. Böylece antenin boyutları da makul olacaktı. Gelgelelim 14 MHz’te çalışan bir telsizim yoktu. Ben de ikinci bir EFE yapmaya karar verdim! Şunu da itiraf edeyim: EFE-40’ı yaparken “acaba bunları da koysam mı?” diye incelediğim CW, alçak frekans filtresi gibi ek devreler vardı. İkinci bir EFE yapmak, artık iyi tanıdığım bir tasarımın üzerinde çalışarak deyiş uygunsa daha gelişmiş bir telsiz yapmak için de fırsat olacaktı. Verimli bir yönlü anten yapmak, biraz da kusursuz (güya!) bir EFE yapmaya çalışmanın da bahanesi oldu yani.

 

Karar verdikten sonra önce bu yapımdan ne beklediğimi düşündüm. Bir defa, aygıtta kesinlikle CW modu olmasını istiyordum (kendimi geliştirip Mors ile daha uzaklarla haberleşmek umudum vardı). İkinci olarak, ihtiyacım olduğunda dışarıdan bir kuvvetlendirici bağlamaya gerek kalmaksızın tek bir düğmeyle devreye sokabileceğim yüksek güçlü bir çıkış katı olsun istedim. Zaman zaman 5 W’tan fazla güce ihtiyacım olabilirdi Üçüncü ve hoş bir eklenti, birkaç yıl önce Toucan için yaptığım değişken alçak frekans filtresiydi. Bu filtre, EFE’nin CW için uygun bir ara frekans filtresi olmadığı için özellikle CW çalışırken (!) yararlı olacaktı. Bunların dışında da kullanım kolaylığı getirecek bazı fiziksel iyileştirmeler düşündüm. Ardından malzemeleri edinmeye ve hazırlamaya başladım. 

 

Başvurduğum ilk adres elbette devre kartları için TA3OM Mustafa Bey oldu. Ancak bir sorun vardı. Mustafa Bey’in elinde artık yalnızca kusurlu devre kartları vardı. Aşağıda anlatacağım gibi bunların bazılarında devre yolları düzgün oluşmamıştı. Yine de iş görebilir diye bana bir tane VFO, bir tane de alıcı-verici kartı göndermesini rica ettim. Diğer malzemelerde de bir sıkıntım yoktu. Önceki projeler dolayısıyla 14 MHz için gerekecek dairesel nüveler dahil neredeyse tüm malzemelerim hazırdı. Ara frekans için seçtiğim HC-49L tipi kristallerden bol miktarda ısmarladım ve bunların birbirine en yakın frekanslı olanlarından alma ve gönderme için iki tane 4’lük takım hazırladım. Kuvvetlendiricinin çıkış filtresi için yüksek gerilime dayanaklı sığalar da gerekti. Bunların dışında hem şık hem de işlevsel bir kutu ve ona uygun bir düğme takımı da buldum ve ısmarladım. Kutu, İstanbul merkezli Altınkaya firmasının MM-228-20 modeli. Düğmeler ise AliExpress’ten geldi. 

 

Yapım sırasında önceki EFE’den deneyimli olduğum için büyük bir zorluk yaşamadım. Fakat VFO’nun devre kartında büyük bir sorun vardı. İşaret üretmek için en gerekli parça olan AD9833 tümleşik devresinin lehimleneceği devre yolları yoktu! Bu nedenle 0.2 mm çapında bakır tel ile devre yolları yapmak ve bunları MSOP kılıflı minicik tümleşiğin bacaklarına lehimlemek zorunda kaldım. Üstelik de bir bacağın bağlantısını ufacık bir köprü yaparak yanındakinin üzerinden atlatmak gerekti! Nihayetinde VFO çalıştı ama bu bağlantılar kopar diye uzun sürenin masanın üzerine sertçe koymaya bile cesaret edemedim. 

0,2 mm bakır telden yaptığım "protez" devre yolları

Bir de bu ikinci VFO için “klasik” yeşil ışıklı bir 2x16 LCD ekran kullandım. Bir öncekinde kullanmış olduğum “lacivert” LCD’yi bir türlü içime sindirememiştim J Alıcı-verici kartını da tamamladıktan sonra önce gereken ayarları yaptım sonra da bir süre çatı anteni ile 20 metre bandındaki haberleşmeleri dinledim. Her şeyin yolunda gittiğinden emin olduktan sonra (aslında gitmiyormuş, aşağıda anlatacağım) bu defa da Mosfet transistörlü kuvvetlendiriciye geçtim. Bunların ayrıntılı olarak anlatmıyorum çünkü EFE-40’ı ve onunla beraber kullandığım kuvvetlendiriciyi nasıl yaptığımı ayrıntılı olarak diğer yazılarımda bulabilirsiniz. Kuvvetlendiriciyi de bitirip hem tek başına hem de EFE ile birlikte denedim. Tabii bu anlattıklarımın 2-3 ay gibi bir süreyi kapsadığını tahmin edersiniz. 

EFE-20J: Alçak frekans filtresiyle alma denemeleri

 

Arkasından oturup F6BQU Luc Pistorius’un CW eklentisini yapmaya koyuldum. Bu devre, Forty gibi tek yan bant (SSB) için tasarlanmış QRP’lere görece zahmetsizce mors haberleşmesi olanağı sağlıyor (bu satırları yazarken acaba iyi bir arayüzle sayısal modları kullanma olanağı da sağlayabilir mi diye düşündüm). Devreyi F6BQU’nun çizmiş olduğu biçimde alıcı verici plaketine bağlayıp güç verdiğinizde yaptığı şeyler şunlar oluyor: 1/Bas-konuş hattını toprağa çekerek cihazı göndermeye geçiriyor; 2/ 800 Hz civarı bir ton üretiyor ki gönderme yaparken kendimizi duyabilelim; 3/Devredeki U3 numaralı SA612 modülatör tümleşik devresinin 1. bacağını toprağa çekerek “dengesini” bozuyor, taşıyıcı frekanstan işaret ürettiriyor. Böylece kaba bir biçimde de olsa bize CW modu kazandırıyor. Bu eklenti, varikap diyot ya da LC osilatörlü cihazlara bile konulabilir ama Forty 2 veya EFE’deki şansımız, sayısal VFO’nun bize alma ve gönderme frekansları arasında fark yaratma (RIT) şansı vermesi ve böylece karşı tarafı gönderme frekansımızı değiştirmeden en uygun bulduğumuz tonu duyacak yakın bir frekanstan dinleme olanağı sağlaması. Daha ayrıntılı bilgiyi şu sayfada da bulabilirsiniz: http://lpistor.chez-alice.fr/forty2s.htm#cw  Kendi adıma bu devreyi EFE-20’ye eklemekte bir sorun yaşamadım. Temel mantığı son derece basit zaten. Luc’un bağlantı şemasında “CW command” olarak adlandırdığı yol, U3 tümleşik devresine gidecek. “PTT” devre yolu, EFE’nin mikrofon girişine bağlanacak (ben karta değil mikrofon konektöründeki ilgili uca lehimledim). “AF” bağlantısı, EFE’deki LM386 alçak frekans kuvvetlendiricisinin girişine yapılacak. Güç ve maniple bağlantıları ise açıklama gerektirmiyor (maniple için kutunun ön yüzüne 3,5 mm’lik mono bir giriş taktım). Belki önemli bir ayrıntı şudur, devre şemasındaki DTC114 dijital transistör yerine bir tane 2N2222 kullandım.

F6BQU Luc Pistorius'un CW eklentisinin devre şeması

 

Bir uyarıda bulunayım: Manipleyle denemelerim sırasında anahtarlama yaparken osiloskobun ekranında dalga biçiminde ve anahtarlamada bir sorun görmedim. Ancak tabii ben basit bir maniple ve düşük bir süratle anahtarlama yaptım. Çırpma bir maniple ya da bir keyer ile performansı nasıl olur bilemiyorum. 

 

EFE-20’ye eklediğim diğer bir devre de alçak frekans filtresi oldu. Bu filtreyle sanki sayısal işaret işleyiciniz (DSP) varmış gibi, bir CW ya da SSB işareti yakınındaki diğer istasyonlardan ayırabiliyorsunuz. Bu devre de F6BQU’ye ait bir tasarım, MAX293 tümleşik devresiyle kurgulanmış değişken bir süzgeç. Entegrenin 1. bacağına bağlı sığanın değeri değiştikçe filtrenin geçirdiği frekans aralığı da daralıp genişliyor. Luc, devrede buraya bağlamak için bir varicap (gerilimle sığası değişen bir diyot) kullanmış. Bu diyota giden gerilim ise 10 kΩ’luk bir potansiyometre ile ayarlanıyor. Ben bu iş için yine ön panele monte ettiğim açma kapama anahtarlı bir potansiyometre kullandım. Anahtar devreyi alçak frekans hattına bağlayıp ayıran çok çok küçük bir röleye komuta ediyor. İstemezsem alıcının sesini filreden geçirmiyorum. Bu nokta önemli çünkü süzgeç iyi çalışmakla birlikte, ses şiddetinde önemli ölçüde azalmaya neden oluyor. Bunu dengelemek LM386’nın kuvvetlendirme oranın RX direnciyle oynayarak değiştirmek elbette mümkün. Ancak güçlendirmeyi çok arttırırsanız bu defa seste bozulmayı da (distorsiyon) arttırıyorsunuz Nitekim farklı değerlerde dirençler takıp deneyebilmek için oraya minyatür soketler lehimledim ve en uygun güçlendirme oranını bulmaya çalıştım. Fakat en iyi çözüm, filtreyi ihtiyaç duydukça kullanmak. 

F6BQU'nun alçak frekans filtresinin şeması

 

Telsizinin içinde değişiklik yapmak istemeyenler için iyi bir çözüm bu filtreyi bir alçak frekans kuvvetlendiricisi ile birlikte bir hoparlörün kasasının içine monte etmek olabilir. F6BQU devrenin bu biçimini de ilgilenenlere sunmuş zaten: http://lpistor.chez-alice.fr/passebas.htm

 

Yukarıda andığım ana unsurları (VFO, alıcı-verici, CW eklentisi ve alçak frekans filtresi) bir arada çalıştırıp denedikten sonra sıra kutulamaya gelmişti. EFE-40 için kullandığımdan çok daha büyük bir kutu seçmeme rağmen, yine de zorluk çekmiş olduğumu belirteyim. Hem ergonomik hem işlevsel olsun, hem de güzel görünsün istiyorum ama evdeki hesap hiçbir zaman çarşıya uymuyor. Elimin altında metal bir kutuyu işlemek için kullanabileceğim araçlar da yok zaten, gönül isterdi ki en azından bir sütunlu matkap olsun… Bazı aletler eş-dostta mevcut ama İstanbul şartlarında böyle bir iş için trafikten bir gün harcamaya da değmiyor, yaptığınız işin bütün tadı kaçıyor. Sözün kısası özellikle likit kristal ekran, mosfetlerin soğutucu bağlantıları ve DC güç bağlantısı için delik açmak bir eziyete dönüştü. 3-4 tane de kıl testere ucunu kurban verdim. 

Devreyi kutularken, mosfet kuvvetlendiricinin plaketini diğer plaketlerden RF olarak olabildiğince yalıtmak istiyordum, bu nedenle kutunun içindeki profile uygun olarak kestiğim çift tarafllı bakır plaketle ayrı bir bölme yaptım. Yer darlığından kuvvetlendiricinin plaketini kutunun tabanına yaklaşık 60 derece açı yapacak şekilde yerine yerleştirdim. Çıkış transistörlerinin bacaklarını bükerek transistörlerin kutunun arka duvarından soğutucuya temas etmelerini sağladım. Kutulamadan sonraki ilk denemelerimde bu kuvvetlendirici yeterince güç vermez oldu. Biraz uğraştıktan sonra anladım ki plaketin toprağı alüminyum kutuya temas etmiyor. Bağlantı vidalarından birine birkaç pul ekleyip iyice sıkınca amfi tam güç verdi. 

Sağ tarafta eğimli duran Mosfet amfinin plaketi. Bu vida sıkılıp şaseyle temas sağlanmazsa çıkış vermiyor !

Yine bu EFE’de daha emniyetli doğru akım (DC) güç bağlantısı istediğim için Anderson Powerpole bağlantı elemanlarını kullandım. Yine devrede plaketten plakete RF ve AF taşıyan kabloları mümkün olduğunda ekranlı ince koaksiyel kablolardan seçmeye çalıştım. Alıcı-verici plaketine giden DC güc bağlantısını o bölmeye geçit kondansatörler üzerinden soktum. Yine CW modunda anahtarlama yaparken mosfet kuvvetlendiricinin rölesini gönderme konumuna geçirten bağlantı da bir geçit kondansatör üzerinden o bölüme gidiyor. Bu önlemi alma nedenim mosfet güçlendiriciyi devreye soktuğumda gözlediğim RF kaçakları.

EFE-20J: Önden ve arkadan görünüş

EFE-20J: Cihazın içi

EFE-40’ın aksine, EFE-20j (EFE-20 JUMBO) adını verdiğim bu telsizi yurtdışına taşınma hazırlıkları dolayısıyla güç bela tamamladım ve birkaç hafta boyunca yaptığım denemeler dışında da kullanma şansım olmadı. Genel gözlemlerim şunlar:

 

·      Alma ve gönderme, EFE-40’ta olduğu gibi yeterli ancak göndermede bir sorun var. Ara frekans için aldığım 9.000 kHz kristalleri, biraz fazla “aktif” ve tepeden tepeye genliği 1,5 V’tan fazla olacak şekilde işaret üretiyor. Verici katında bu 9 MHz işareti, U4 numaralı SA612 karıştırıcıdan da yine gereğinden kuvvetli olarak çıkıyor ve ne yazık ki alçak geçirgen çıkış filtresinde de bastırılmıyor. Bu sorunla ilgili olarak W6EMD Dave Meacham’ın QRPp dergisinde önerdiği gibi bazı değişiklikler yapmayı düşünüyorum. W6EMD, yazısında Norcal-40 alıcı-vericisinde aynı sorunla karşılaştığını, 602 tümleşik devresinin bacaklarına bağlı sığaların değerlerini değiştirerek duruma nasıl çözüm gösterdiğini ayrıntılı olarak açıklamış. Yazısını QRPp’nin Mart 1994 sayısında, 55. sayfada  bulabilirsiniz: http://www.ncqrpp.org/files/qrpp_volume_02.pdf) 

·      Hem estetik, hem de kullanım kolaylığı açısından EFE-20J, EFE-40’tan daha başaralı oldu. Siyah renkli proje kutularından gına gelmişti. Bu yapımda cihaz biraz 1970’lerin, 1980’lerin müzik setlerini andırsın istedim. Hoparlörün tavana bakıyor olması dışında ergonomi bakımından başarılı olduğunu düşünüyorum. Hoparlörü (yine) kutunun üst kapağına taktım ama açıkça söyleyeyim ki bundan memnun değilim çünkü ses bana doğru değil yukarıya doğru gidiyor (birçok seri üretim telsizde de olan bu düzenlemeden hiç hoşlanmıyorum). Neyse ki genelde kulaklıkla çalışıyorum. Kutuyla birlikte satın aldığım açılır-kapanır ayaklar ise gayet güzel iş görüyor (Altınkaya A-952 modeli). Başka yapımlarda da kullanmak isterim. Son olarak, yazıları baskı metoduyla fotokopicide yaptırdım. Fena olmadı ama bu malzeme ile hazırlanan yazılarda, benim yaptığım gibi dörtgen kesim yaparsanız hoş durmuyor. Zaman olsaydı harflerin etrafını ince ince maket bıçağı ile dönerdim ama taşınma hazırlıkları nedeniyle zamanım kalmamıştı. 

·      Kendi başına sorunsuz olarak işleyen devreleri, tek bir telsizin birimleri haline getirmek söz konusu devreleri yapıp birleştirmekten daha karmaşık bir süreç. Ne eklerseniz ekleyin, başta yapılmış olan tasarım bir yere kadar geliştirilebiliyor. Sonuçtan memnunum ama EFE (ya da Forty) ile gelinebilecek son noktaya geldiğimi düşünüyorum. Çok bantlı bir cihaz yapmak fikrimi başka bir devreyle gerçekleştireceğim.

 

 

 

 

YASAL UYARI

Bu web sitesinde yer alan tüm içerikler (metin, görsel, tasarım, doküman ve diğer tüm materyaller) aksi açıkça belirtilmediği sürece Çağlar Akgüngör’e aittir ve telif haklarıyla korunmaktadır.

İçerikler; arama motorları, önbellek kayıtları veya başka herhangi bir teknik yolla erişilmiş olsa dahi, yazılı izin olmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz, alıntılanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya herhangi bir amaçla kullanılamaz.

Bu web sitesinin kullanımı, kullanıcıya içerikler üzerinde herhangi bir hak veya lisans vermez.